بیشتر بخوانید: آشنایی با پایگاه علمی پروکوئست ProQuest

آشنایی با آرشیو مقالات علمی arXiv

پایگاه علمی arXiv که به انگلیسی همان archive یا آرشیو تلفظ می‌شود یک بایگانی از مقالات علمی قبل از چاپ و انتشار انهاست که عمدتاً این مقالات برای چاپ پذیرش شده‌اند اما هنوز به مرحله چاپ نرسیده‌اند. این آرشیو مقالات رشته‌های ریاضی، فیزیک، نجوم، علوم کامپیوتر زیست شناسی، آمار و ریاضی مالی را در خود شامل می‌شود. مقالات در این بایگانی توسط خود دانشجویان ارسال و بایگانی می‌شود و به صورت آنلاین نیز به نام خود پژوهشگر (پژوهشگران) نیز در دسترس می‌باشند. این باگانی در سال ۱۹۹۱ فعالیت خود را شروع کرد و در سال ۲۰۰۸ تعداد مقالات آرشیو شده آن به بیش از نیم میلیون مقاله و درسال ۲۰۱۴ به یک میلیون مقاله رسیده است. این تعداد در سال ۲۰۱۶ تقریباً در هر ماه تعداد ۱۰ هزار مقاله به این بایگانی افزوده شده است. در این آرشیو علاوه بر مقالاتی که پذیرفته ولی چاپ نشده‌اند، می‌توان مقالاتی که هنوز به مجله‌ای سابمیت نشده‌اند را نیز افزود.

این پایگاه در آغاز با نام LANL و با مقالات فیزیک آغاز به کار کرد ولی در سال ۲۰۰۱ دانشگاه کرونل آمریکا مسئولیت مدیریت آن را بر عهده گرفت و نام دامنه آن را به arxiv.org تغییر داد و رشته‌های دیگر که در بالا ذکر شد نیز به ان اضافه شدند. ظهور این بایگانی بود که ایده مجلات اوپن اکسس (دسترسی آزاد) را به وجود آورد.

هرچند مقالاتی که به این بایگانی ارسال می‌شود از سوی مدیران این بایگانی مورد داوری قرار نمی‌گیرند اما در هر حوزه‌ای افراد متخصصی وجود دارند که قبل از آنلاین نمودن مقاله در آرشیو آنها را بررسی مختصری می‌کنند و در صورتیکه مقاله علمی نباشد یا شامل محتوای دیگری باشد آن را رد می‌کنند و در این بایگانی ثبت نمی‌کنند. شایان ذکر است که در این وب بایگانی افراد دیگری نیز وجود دارند که نقش آنها طبقه‌بندی کردن مقالات در حیطه‌های مرتبط است و اگر پژوهشگران مقاله‌ای را در حیطه غیرمرتبط سابمیت کرده باشند به آنها این تذکر ارایه می‌شود ولی درکل هیچگونه داوری علمی و تخصصی بر روی مقالات ارسالی انجام نمی‌گردد.

آشنایی با آرشیو مقالات علمی arXiv: فرمت ارسالی مقالات

مقالاتی که به این بایگانی ارسال می‌شوند می‌بایست در فرمت LaTeX یا PDF باشند. PDF ارسالی می‌بایست از تبدیل یک فایل با فرمت WORD حاصل شده باشد و مقاله‌های با فرمت PDF که حاصل از تبدیل فرمتهای TeX یا LaTeX به PDF باشد قابل قبول نیست. اگر مقالات دارای تصاویری با حجم خیلی زیاد باشد یا اگر کل حجم مقاله بسیار زیاد باشد در این پایگاه مورد قبول واقع نمی‌شوند.

آشنایی با آرشیو مقالات علمی arXiv: مزایا و معایب

این سیستم بایگانی مقالات مزایا و معایبی نیز دارد. یکی از مزایای آرشیو کردن مقاله در این وب سایت آن است که نویسنده یا نویسندگان مقاله با این کار جلوی سرقت علمی را قبل از چاپ شدن مقاله می‌گیرند. برای مثال، اگر شما مقاله‌ای نوشته‌اید و ترس از آن دارید که قبل از چاپ مقاله احیاناً افراد دیگری به مقاله شما دسترسی پیدا کنند و ان را به نام خود ثبت نمایند. اگر از این حیث نگران هستید می‌توانید مقاله را سریعاً در این بایگانی سابمیت کنید تا این نتایج و یافته‌ها به نام شما ثبت شود. با این کار شما حق چاپ مقاله را به خود اختصاص می‌دهید و افراد دیگری نمی‌توانند قبل از چاپ مقاله، نتایج و یافته‌ها یا کل مقاله را سرقت نمایند. با این کار در حقیقت شما رودتر از افراد دیگر نتایج خودتان را در دسترس عموم قرار داده‌اید و به نوعی حق مالکیت از ان شما خواهد شد.

دومین مزیت این کار آنست که افراد دیگر می‌توانند قبل از اینکه شما بخواهید مقاله را به مجله‌ای سابمیت نمایید به شما در باره مقاله بازخورد دهند و اگر ایرادی و نقصی در کار شما وجود داشته باشد آن را رفع کنند. این کار به شما اجازه می‌دهد که قبل از سابمیت مقاله به مجله ایرادات را رفع و رجوع کنید و مقاله بهتر و پخته‌تری را به مجله ارسال کنید.

سومین مزیت این بایگانی آن است که بسیاری از مجلات کلوز اکسس (Close access) مانع از دسترسی آزاد پژوهشگران به مقاله می‌شوند و در قبال دریافت آن از خوانندگان وجهی درخواست می‌کنند. این مساله باعث می‌شود که اثر شما کمتر در معرض دید پژوهشگران باشد و احتمال دارد تعداد استناد کمتری در مقالات دریافت کند. شما با قرار دادن مقاله خود در این بایگانی آن را به صورت  رایگان در معرض عموم قرار می‌دهید.

شاید تنها ایرادی که برای این بایگانی مطرح می‌کنند آن است که اگر شما مقاله‌تان را قبل از چاپ در اختیار عموم قرار دهید احتمال دارد که افراد دیگر بدون دادن استناد (چون هنوز مقاله در جایی چاپ نشده است) اقدام به کپی برداری بخش‌هایی از مقاله نمایند. باید اینگونه بگوییم که این انتقاد می‌تواند شامل مقالاتی که حتی چاپ شده‌اند نیز باشد. همچنین، سه مزیت ذکر شده به قدری برای نویسنده مقاله جذاب هستند که احتمال دارد وی این عیب را در نظر نگیرد.

لینک‌های مرتبط و مفید دیگر را مطالعه کنید.

پذیرش مقاله در مجلات معتبر ISI و اسکوپوس

چاپ کتاب بهتر است یا چاپ مقاله؟

نوشته آشنایی با آرشیو مقالات علمی arXiv اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.