تفاوت مدلاین (MEDLINE) پاب‌مد (PubMed) و پابمد سنترال (PMC) چیست؟

مدلاین پایگاه استنادی ژورنال‌های آکادمیک است که توسط کتابخانۀ ملی پزشکی ایالات متحده (NLM) اداره می‌شود. این پایگاه در دهۀ ۱۹۶۰ راه‌اندازی شد و ۲۵ میلیون منبع را در حوزۀ زیست‌پزشکی و علوم زیستی در خود جای داده است؛ این منابع از سال ۱۹۴۶ تا کنون منتشر شده‌اند. مدلاین به بیش از ۵۲۰۰ ژورنال آکادمیک از سراسر دنیا استناددهی کرده است. ناشران ژورنال‌های خودشان را نزد کمیته‌ی مشورتیِ تأییدشده توسط موسسه ملی سلامت سابمیت می‌کنند، که نام آن کمیتهی ارزیابی فنی گزینش نشریات است. این کمیته ژورنال‌ها را داوری کرده و آن‌ها را به مدلاین پیشنهاد می‌دهد. کمیته‌ی ارزیابی فنی، با استفاده از دستورالعمل‌های انتخاب ژورنال مدلاین، کیفیت محتوای علمی ژورنال‌ها را ارزیابی می‌کند، از جمله اصالت و اهمیت محتوا برای مخاطب جهانی مدلاین. مخاطب‌ها می‌توانند به‌طور مستقیم از طریق کتابخانۀ ملی پزشکی در پایگاه‌داده‌ی مدلاین به جستجو بپردازند که یکی از زیرمجموعه‌های پایگاه‌داده‌ی پاب‌مد است. همچنین، می‌توانند از موتورهای جستجوی بیشماری استفاده کنند که داده‌های‌شان از طریق برنامه‌ی توزیع کتابخانه‌ی ملی پزشکی تهیه می‌شود. علاوه بر فرایند پیچیده‌ی انتخاب ژورنال، آنچه مدلاین را از پاب‌مد متمایز می‌کند ارزش‌افزوده‌ی استفاده از مجموعه‌واژگانِ کنترل‌شده یا سرعنوان‌های موضوعی پزشکی (MeSH) است که برای نمایه‌سازی استنادها استفاده می‌شود (آشنایی با پایگاه علمی پروکوئست ProQuest).

پاب‌مد از سال ۱۹۹۶ در دسترس است. این پایگاه حاوی بیش از ۲۸میلیون منبع است که، علاوه بر اطلاعاتِ مدلاین، استنادهای زیر را نیز شامل می‌شود:

•    استنادهایی که در پروسه‌ی بررسی‌اند؛ این استنادها پیشنه‌ی مقاله‌‌هایی را ارائه می‌کنند که هنوز در در سامانه‌ی سرعنوان‌های موضوعی پزشکی یا مش نمایه نشده‌اند یا تحت عنوان ناهماهنگ با حیطه‌ی ژورنال (out of scope) طبقه‌بندی شده‌اند.

•    استناد به مقاله‌هایی که با حیطه‌ی ژورنال‌های مدلاین، علوم پایه، و شیمی عمومی ناهماهنگ هستند (out of scope)؛ برای مثال، مقاله‌ای که تکتونیک صفحه‌ای (plate tectonics) یا فیزیک نجومی را پوشش می‌دهد.

•    استناد پیش از انتشار (Ahead of Print) که پیش از انتشار نهایی در ژورنال‌های نمایه‌شده در مدلاین استناددهی صورت می‌گیرد.

•    استناد پیش از تاریخی که ژورنال برای نمایه شدن در مدلاین انتخاب شده است (که ناشر آن را به طور الکترونیکی در اختیار پایگاه قرار داده است).

•    استنادهای پیش از سال ۱۹۶۶ که هنوز در پایگاه مش به‌روزرسانی نشده‌اند و در مدلاین فاقد طبقه‌بندی‌اند.

•    استناد به ژورنال‌های علوم زیستی که متن کامل‌شان در پی‌ام‌سی (PubMed Central) سابمیت شده است و کتابخانه‌ی ملی پزشکی آن‌ها را از لحاظ کیفی داوری کرده است.

•    استناددهی به مقالات پذیرفته‌شده‌ای که نویسندگان‌شان تحت حمایت مالیِ موسسه‌ی ملی سلامت هستند.

•    استناددهی به کتاب‌های موجود در کتابخانه‌ی مرکز ملی اطلاعات زیست‌فناوری یا ان‌سی‌بی‌آی بوک‌شلف (استناد به کل کتاب و در برخی موارد استناد به فصل‌های کتاب). 

استنادهای پاب‌مد اغلب شامل لینک‌هایی به متن کامل مقالات در وب‌سایت ناشران و/یا پی‌ام‌سی و کتابخانه‌ی مرکز ملی اطلاعات زیست‌فناوری می‌شود. مدلاین بزرگترین زیرمجموعه‌ی پاب‌مد است. از طریق محدود کردن جستجو به واژه‌های کنترل‌شده‌ی مش یا استفاده از فیلترکردن دسته‌بندی ژورنال‌ها، می‌توانید جستجوی پاب‌مد را به استنادهای مدلاین محدود کنید.

پی‌ام‌سی در سال ۲۰۰۰ راه‌اندازی شد. این پایگاه متن کامل مقالات ژورنال‌های علوم زیستی و زیست‌پزشکی را به طور رایگان آرشیو می‌کند. پی‌ام‌سی نسخه‌ی آنلاین مجموعه‌ی گسترده‌ی چاپی کتابخانۀ ملی پزشکی است. این پایگاه مخزنی برای پیشنه‌ی پژوهش‌های آکادمیک است که توسط ناشران مشارکت‌کننده امانت گذاشته می‌شوند. همچنین، مخزنی است برای مقالات پذیرفته‌شده‌ای که مطابق با سیاست‌های دسترسی عمومی (Public Access Policy) موسسه‌ی ملی سلامت و سیاست‌های سایر نهادهای حامی پژوهش‌های آکادمیک تهیه شده‌اند. برخی از ژورنال‌های پی‌ام‌سی ژورنال‌های مدلاین نیز هستند. برای ناشران، روش‌های متعددی وجود دارد تا مشارکت کرده و محتوای خودشان را در این آرشیو ذخیره کنند.

مطابق با Collection Development Guidelines، که توسط کتابخانه‌ی ملی پزشکی تدوین شده است، ژورنال‌ها باید هماهنگ با حیطه‌ی علمی (in scope) باشند. با اینکه یکی از شروط آرشیو کردن مقالات در پی‌ام‌سی دسترسی رایگان به آن‌هاست، ممکن است ناشران و نویسنده‌ها حق تالیف‌شان را در پی‌ام‌سی حفظ کنند و ناشران ممکن است محتوای خود را با تاخیری کوتاه پس از انتشار در پی‌ام‌سی قرار دهند. بین متن کامل در پی‌ام‌سی و استنادهای مرتبط در پاب‌مد لینک‌های متقابل وجود دارد. استنادات پاب‌مد برای محتوایی ایجاد می‌شود که در پایگاه‌داده‌ی مدلاین قرار ندارند. برخی از محتواهای موجود در پی‌ام‌سی، از جمله نقد کتاب، در پاب‌مد استناددهی نمی‌شوند.

در مجموع، استنادات پاب‌مد از این سه منبع تهیه می‌شود: ۱) ژورنال‌ها نمایه‌شده در مدلاین، ۲) ژورنال‌ها/مقالات پذیرفته‌شده‌ی آرشیوشده در پی‌ام‌سی، و ۳) ان‌سی‌بی‌آی بوک‌شلف. استنادات مدلاین و پاب‌مد ممکن است به متن کامل مقالات منتشرشده یا پذیرفته‌شده‌ی پی‌ام‌سی، ان‌سی‌بی‌آی بوک‌شلف، و وب‌سایت ناشران لینک داده شوند. اگر جستجوی پاب‌مد را به واژگان کنترل‌شده‌ی مش یا زیرمجموعه‌ی مدلاین محدود کنید، در نتایج خودتان تنها استنادات مدلاین را مشاهده خواهید کرد.

نوشته تفاوت مدلاین (MEDLINE) پاب‌مد (PubMed) و پابمد سنترال (PMC) اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

با وب سایت چاپ مقاله اوج دانش همراه باشید.

چگونه مقاله خود را به پایگاه پابمد (PubMed) سابمیت کنیم؟ چهار روش عمده برای ارسال مقالات

روش اول:

در این روش، مجلاتی که در این پایگاه نمایه شده‌اند مقالات پذیرفته شده و چاپ شده خود را به صورت مستقیم به این پایگاه ارسال می‌‌دارند و مولف در ارسال آنها نقشی ندارد.

روش دوم:

تعدادی از مجلات فقط برخی مقالاتی که خودشان انتخاب می‌کنند را به پایگاه پابمد ارسال می‌کنند. در این روش، مولف معمولاً باید از ادیتور آن مجله درباره اینکه آیا مقاله او را برای انتشار در پابمد انتخاب خواهد کرد یا خیر سوال کند و یا از آنها درخواست نماید تا مقاله را در این پایگاه منتشر سازند.

روش سوم:

خود مولف، مقاله نهایی داوری شده خود را به سیستم NIHMS آپلود کرده و برای انتشار آن در پایگاه پابمد به این سیستم ارسال می‌کند.

روش چهارم:

ناشر سابمیت مقاله داوری شده به سیستم NIHMS را شروع کرده و مولف با تکمیل فرآیند آن، مقاله را به این سیستم ارسال می‌کند.

چگونه مقاله خود را به پایگاه پابمد (PubMed) سابمیت کنیم؟

سابمیت مقاله به پابمد

مقالاتی که قطعاً توسط ناشران در پایگاه پابمد منتشر می‌شوند می‌بایست فوراً بعد از پذیرش توسط ژورنال به پایگاه پابمد ارسال شوند. مقاله ارسال شده به پابمد  بعد از گذشت ۱۲ ماه در این پایگاه دردسترس خواهند بود.

برای سابمیت مقاله در روش اول دوم:

– ناشر (ادیتور مجله) فایل XML مقاله را به پایگاه ارسال می‌کند که شامل ـ همه جداول، اشکال و اطلاعات دیگر مقاله است. در این مرحله بهتر است تا مولف به ناشر یادآوری کند تا به بررسی فرم کپی رایت و پر کردن آن توجه کنند تا مشکلی پیش نیاید.

– مقالات ارسال شده از سوی ناشران توسط کارکنان پابمد بررسی می‌شود.

– نهایتاً، مقاله بعد از تایید در این پایگاه انتشار داده می‌شود.

برای سابمیت مقاله در روش سوم و چهارم:

– مولف یا ناشر متن مقاله را که در قالب فورمت وورد، پی دی اف یا فرمت های دیگر است به همراه تمامی جداول و اشکال به سیستم NIHMS ارسال می‌کند.

– کارکنان سیستم NIHMS فرمت مقاله را به فرمت خود پایگاه پابمد تغییر می‌دهند.

– از مولف می‌خواهد تا مقاله خود را در فرمت جدید تایید کند.

– در نهایت بعد از تایید مقاله از سوی مولف، مقاله در پایگاه پابمد درج می‌شود.

برای کمک به مولفین که کدام مجله از کدام نوع روش ارسال مقاله به پایگاه پابمد استفاده می‌کند این پایکاه اطلاعات و لیستی از مجلات را ارایه داده است (این لینک را مشاهده کنید). همچنین این پایگاه اطلاعات اضافی تری نیز برای ارسال مقالات به مولفین ارایه نموده است (این لینک را مشاهده نمایید).

در آخر باید اضافه کنیم، مقالاتی در پابمد اجازه انتشار خواهند داشت که مجله ناشر انها حتماً در پایگاه پابمد نمایه می‌شوند.

لینک‌های مفید زیر را مطالعه کنید:

چاپ مقاله در مجلات علمی

چگونه مقاله خود را سریع چاپ کنیم؟

حوه انتخاب موضوع پژوهش و شش نکته اساسی آن

نوشته چگونه مقاله خود را به پایگاه پابمد (PubMed) سابمیت کنیم؟ اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.