مفهوم گپ پژوهشی یا شکاف تحقیقاتی و چگونگی تعیین آن

شکاف تحقیقاتی یا گپ به زبان ساده یک موضوع یا حوزه‌ای است که اطلاعات ناقص یا ناکافی آن این انگیزه را می‌دهد تا برای پیدا کردن آنها پژوهش و مطالعه‌ای صورت گیرد. با این حال، گپ تحقیقاتی را نباید با یک سوال تحقیق اشتباه گرفت. به عنوان مثال، اگر  سوال پژوهشی با عنوان رژیم غذایی سالم برای انسانها طراحی کنیم، می‌توانیم مطالعات زیادی و پاسخ‌های احتمالی این سوال را بیابیم. اما در سوی دیگر، اگر ما درمورد اثرات داروهای ضد افسردگی در زنان باردار سوال کنیم، نمی‌توانیم داده‌هایی بسیار شفاف و دقیق پیدا کنیم. این حوزه، یک شکاف تحقیق است. هنگامی که یک شکاف تحقیق را شناسایی می‌کنیم، مسیری را برای تحقیقات بالقوه جدید و هیجان انگیز مشخص کرده‌ایم (طراحی جداول در مقاله علمی و ۶ توصیه مهم برای آن).

مفهوم گپ پژوهشی یا شکاف تحقیقاتی و چگونگی تعیین آن : چگونه می‌توانیم شکاف‌های تحقیقاتی را پیدا کنیم؟ 

با توجه به حجم تحقیقات موجود، شناسایی شکاف تحقیق می‌تواند غلط یا حتی غیرممکن باشد. اغلب، وقت نداریم که هر مقاله‌ای را که در مورد حوزه پژوهشی و تحصیلاتی ما منتشر شده را بخوانیم. به طور مشابه، شما مجبور نیستید هر مقاله را بخوانید. پس چگونه می‌توان یک شکاف تحقیق را شناسایی کرد؟  تکنیک‌های مختلف در رشته‌های مختلف وجود دارد، اما ما می‌توانیم بسیاری از آنها را به چند مرحله کاهش دهیم که عبارتند از:

– سوال یا موضوع برانگیزاننده خود را تعیین کنید.

– اصطلاحات کلیدی یا کلیدواژگان مرتبط با موضوع خود را پیدا کنید.

– ادبیات تحقیقی را مرور کنید و به دنبال این کلیدواژه‌ها باشید و مجلات و مقالات مربوط به آن را پیدا کنید (بیشتر بخوانیم: چگونه برای نگارش مقاله یا پایان نامه ادبیات پژوهشی جدید جستجو کنیم؟).

– نشریات معتبری که شامل کلیدواژگانی که شما در بالا آنها را یافته‌اید مطالعه کنید (بیشتر بخوانیم: یک روش ساده برای دسترسی سریع به منابع مرتبط با پژوهش).

– موضوعاتی را شناسایی کنید که در مقالات و نشریاتی که شما معین کرده‌اید و به دنبال آنها بودید اشاره نشده‌اند (بیشتر بخوانید: ۱۱ موتور جستجوی عالی برای محققان و پژوهشگران را بشناسید).

این آخرین مرحله است که همه ما آن را چالش برانگیز قلمداد می‌کنیم. اینکه شما سعی کنید بفهمید که مقالاتی که شما پیدا کرده‌اید چه چیزی را معین نکرده‌اند و به آنها جواب دقیقی نداده‌اند بسیار دشوار است. معمولاً یکی از بهترین روش‌ها آن است که شما لیستی از اطلاعات ناسازگار و غیرشفاف را فراهم سازید که در درون مقالات آنها را پیدا کرده‌اید. شما همچنین می‌توانید به بخش پیشنهادات تحقیق که مولفان مقاله در انتهای مقاله می‌نویسند مراجعه کنید. اگر مقاله‌ای در یک مجله معتبر چاپ شده باشد و خود مقاله نیز قوی باشد، می‌تواند پیشنهادات تحقیقی نابی را به ما ارایه دهد. مطالعه چندین مقاله و یادداشت برداری از پیشنهادات پژوهشی آنها به شما ایده‌‌های خلاقانه‌ای خواهد داد. 

نوشته مفهوم گپ پژوهشی یا شکاف تحقیقاتی و چگونگی تعیین آن اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

بیشتر بخوانید: چگونه از یک مقاله برای نوشتن پایان نامه استفاده کنیم؟

یک روش ساده برای دسترسی سریع به منابع مرتبط با پژوهش

وقتی موضوع پژوهشی انتخاب می‌شود یقیناً سابقه پژوهشی یا ادبیات پژوهشی خاص خود را در بین پژوهش‌های قبل‌تر دارد. این پژوهش‌ها منبع عظیمی می‌توانند برای یک پژوهشگر باشند تا در نگارش کار خود از انها استفاده نماید.

بارها اتفاق می‌افتد که ما نمی‌توانیم تمامی منابع و سوابق پژوهشی مرتبط با موضوع پژوهش‌مان را از طریق جستجوی تک به تک آنها پیدا کنیم. همچنین، اینکه منابع چقدر مرتبط به موضوع پژوهش ما هستند یا خیر نیز مشخص نمی‌‌شود. بارها پژوهشگران با صرف زمان زیاد مقالات مختلفی که جستجو نموده‌ند را مطالعه می‌کنندو نهایتاً مطالب کاملاً مرتبط و مورد قبول اندکی پیدا می‌کنند.

یکی از بهترین روشهای یافتن منابع مرتبط و دقیق آن است که در آغاز کار محقق سعی کند یک مقاله یا پایان‌نامه که بیشترین ارتباط با موضوع پژوهشی خود دارد را پیدا کند. در مرحله بعدی سعی نماید به قسمت رفرنس‌های آن مقاله یا پایان نامه مراجعه نماید و به بررسی منابعی که آن مقاله یا پایان نامه استفاده نموده است رجوع کند.

در این روش محقق یقیناً با منابعی مواجه خواهد شد که بیشترین ارتباط را با موضوع پژوهشی وی خواهند داشت. فرض کنید که شما پژوهشی با عنوان درمان بر اساس فراشناخت برای اختلال کاهش اضطراب در زوجین را بررسی می‌کنید.یکی از رفرنس‌های خوب در این زمینه می‌تواند مقاله‌ای با عنوان

The Efficacy of Metacognitive Therapy for Anxiety and Depression: A Meta-Analytic Review

باشد.

این مقاله یک مقاله چاپ شده است. با رجوع به رفرنس‌های این مقاله، میتوانید یک رفرنس بسیار خوب و مرتبط دیگر را با عنوان Metacognitive Therapy for Anxiety and Depression پیدا کنید.

اینک شما می‌توانید این رفرنس را جستجو کرده و آن را هم مورد توجه قرار دهید. با ادامه این کار شما گنجینه‌ای از سوابق پژوهشی کاربردی و بسیار مرتبط را خواهید داشت که با تلفیق آنها با پژوهش‌های جدید دیگر کار پژوهشی قوی و خوبی را نگارش خواهید نمود.

در نهایت این راهبرد را به پژوهشگران ارایه میدهیم که در نظر داشته باشند یک مقاله بیش از یک رفرنس را به شما معرفی می‌کند. کافیست به قسمت رفرنس‌های ان مقاله رجوع کنید و منابع و رفرنس‌های دیگر را نیز مشاهده نمایید.

نوشته یک روش ساده برای دسترسی سریع به منابع مرتبط با پژوهش اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.