+ بیشتر بخوانید: تفاوت مدلاین (MEDLINE) پاب‌مد (PubMed) و پابمد سنترال (PMC)

فرآیند داوری مقاله و چگونگی تصمیم گیری نهایی ادیتور

به صورت معمول، بعد از اینکه مقاله به مجله سابمیت می‌گردد، ادیتور مجله مقاله را به صورت مختصر مورد بررسی قرار می‌دهد تا ببیند آیا مقاله ارسال شده کیفیت اولیه لازم را برای ارسال به داوری دارد یا خیر. صرفاً بعد از تایید بررسی اولیه ادیتور است که مقاله برای داوران ارسال می‌گردد. بارها گفته‌ایم که اگر مقاله یکسری اصول اولیه را نداشته باشد، ادیتور مقاله فوراً مقاله را ریجکت می‌کند و اصلاً برای داوران مجله نیز ارسال نمی‌کند. میتوان گفت مهمترین بخش‌هایی که ادیتور مجله در بررسی اولیه مورد توجه قرار می‌دهد چکیده مقاله (نحوه نگارش یک چکیده علمی)  و کاورلتر مقاله (چگونه یک کاولتر خوب بنویسیم) است. بعد از تایید اولیه مقاله به داوران ارسال می‌گردد و در نهایت، هیئت تحریریه (Editorial board) مجله یا مدیر مسئول مجله (Editor) بر اساس گزارش هیئت داوران، تصمیم می‌گیرند که مقاله را یا رد و یا تایید کنند.

بررسی اولیه ادیتور

تقریباً ۳ میلیون مقاله در عرض یک سال به مجلات ارسال می‌گردند. نظر به چنین حجم وسیعی از مقالات، مجلات سعی می‌کنند رویکردی انتخاب کنند تا صرفاً مقالاتی را به فرآیند داوری ارسال نمایند که برخی از اصول اولیه و مهم را داشته باشند. حال سوال اینجاست که این اصول اساسی و اولیه چه چیزهایی هستند؟ معمولاً ادیتورها مقاله ارسال شده را با سه سوال ارزیابی می‌کنند:

۱- آیا مقاله متناسب با اسکوپ و هدف مجله و حیطه‌های مورد علاقه آن هست یا خیر؟

۲- آیا مقاله کمترین میزان مورد قبول برای پذیرش را دارد یا خیر؟ آیا محتوا و نحوه نگارش آن و سبک نوشتاری آن به حد کافی خوب است؟

۳- آیا مقاله دستورالعمل ذکر شده برای مولفان را رعایت نموده است؟ (مانند سبک رفرنس نویسی، مباحث مربوط به ویرایش مقاله و …)

با دقت به سوالات فوق، مشخص می‌گردد که اهمیت نگارش کاورلتر در چه حدی است و چرا باید به مساله فورمت‌بندی و ادیت مقاله توجه خاص داشت. منظور از فورمت‌بندی مقاله نیز همان محل قرارگیری جداول، نمودارها، دوستونه یا تک ستونه بودن مقاله، فونت مقاله، فاصله خطوط و موارد اینچنینی است.

ارسال مقاله به داوران

به محض تایید اولیه توسط ادیتور، مقاله برای داوری ارسال می‌گردد. سه شکل رایج در داوری مقالات همتا وجود دارد که عبارتند از:

۱- داوری یک سو کور: در این نوع داوری همتا اسامی داوران به مولفان گفته نمی‌شود.

۲- داوری دو سو کور: اسامی داوران و مولفان برای یکدیگر پنهان می‌ماند.

۳- داوری دو سو آشکار: اسامی مولفان و داوران به یکدیگر معرفی می‌شوند.

عموماً، ۲ تا ۶ داور برای داوری همتا برگزیده می‌شوند. داوران در حیطه تخصصی که مقاله مربوط به آن است متخصص هستند. مجلات معمولاً گروه متخصصینی از داوران را در حیطه علاقمندی‌ها و اسکوپ مجله گردآوری نموده‌اند.

ادیتورها برحسب محتوای مقاله، در انتخاب مجلات حساسیت به خرج می‌دهند تا بتوانند عدالت را در حق مولفین مقاله رعایت کنند. برای مثال، اگر یک مقاله از نظر فنی در سطح بالایی باشد یا مربوط به چند حیطه مختلف باشد، فرآیند داوری چنین مقالاتی طولانی‌تر می‌گردد تا داوران مختلفی آن را بررسی کنند.

برخی مجلات به نویسندگان خود این گزینه را نیز ارایه می‌دهند که آنها برای داوری مقاله خود، داور معرفی کنند. چنین کاری می‌تواند زمان جستجوی داور را برای ارزیابی مقاله کمتر کند و فرآیند تصمیم‌گیری درباره مجله را کوتاه‌تر کند.

فرآیند داوری زمانی به اتمام می‌رسد که تمامی داوران گزارش خود را به ادیتور مجله ارسال نمایند. ادیتور مجله معمولاً از داوران درخواست می‌کند کار داوری را در مدت زمان ۱ ماه به اتمام برسانند. با این حال، برخی از مجلات مکانیسم‌هایی دارند که بتوانند با استفاده از آنها، زمان فرآیند داوری را کوتاه کنند و یا اینکه زمان تقریبی آن را دقیقتر مشخص کنند.

تصمیم گیری نهایی ادیتور یا هیئت تحریریه برای مقاله

ادیتور مجله یا هیئت تحریریه با عنایت به گزارشات داوران خود درباره یک مقاله، تصمیم نهایی را اتخاذ می‌کنند. معمولاً تصمیمات هیئت تحریریه و ادیتور یکی از موارد زیر خواهد بود:

۱- پذیرش مقاله بدون اعمال هیچگونه تغییر “accept without any changes”: به منزله آن است که مجله مقاله را در همان شکل اولیه خود چاپ خواهد نمود.

۲- پذیرش با اعمال اندک تغییرات “accept with minor revisions”: این تصمیم به آن مفهوم است که مجله مقاله را چاپ خواهد نمود و مولف نیز می‌بایست تغییرات اندک ذکر شده را اعمال نماید.

۳- پذیرش (مشروط ) مقاله به شرط اعمال تغییرات گسترده “accept after major revisions”: در این تصمیم ادیتور مجله به مولفان این پیام را انتقال می‌دهد که کلیت مقاله مورد تایید است اما باید تغییرات گسترده‌ای بر روی مقاله اعمال شود.

۴- تصحیح و ارسال مجدد (رد مشروط مقاله) “revise and resubmit”: در این تصمیم ادیتور به مولفان می‌گوید تا مقاله را به صورت کامل مورد بازبینی قرار دهند و آن را مجدداً ارسال کنند تا یکبار دیگر مقاله در پروسه داوری قرار گیرد.

۵- رد مقاله (رد مستقیم) “reject the paper or outright rejection”: مجله مقاله را حتی در شرایطی که مولف تغییرات گسترده‌ای هم بر روی آن انجام دهد، چاپ نخواهد کرد.

تصمیم شماره ۱ به ندرت اتفاق می‌افتد و معمولاً حجم عظمیی از مقالات همواره با اصلاحاتی مواجه می‌شوند. شماره ۲ معمولاً بهترین نتیجه‌ای است که مولفان به دنبال آن هستند و داشتن اصلاحات مختصر بسیار خوب است.  لازم به توضیح است که اگر از سوی مجله، مورد ۵ را دریافت نمودید بهتر است کلاً مجله دیگری را برای ارسال مقاله خودتان در نظر بگیرد زیرا مجله با این پیام مشخص نموده است که مقاله شما هیچ شانسی برای چاپ در آن مجله ندارد. این پیام می‌تواند دلایل مختلفی مانند عدم تناسب مقاله با اسکوپ مجله یا موارد دیگر داشته باشد. اگر مجله تمایل به چاپ مقاله شما را دارد، مقاله را رد مشروط می‌کند تا شما با داشتن امید چاپ شدن، اصلاحات و تغییرات مدنظر آنها را انجام دهید.

بنابراین، مولفان فقط با دیدن رد مستقیم مقاله می‌بایست مطمئن باشند که دیگر شانسی وجود ندارد. مابقی تصمیماتی که مجله برای شما می‌گیرد نشان می‌دهد که امیدی برای چاپ مقاله وجود دارد و شما می‌بایست تغییرات را انجام دهید.

در نهایت باید بگوییم که داوران مجله اغلب تمایل به پذیرش مقاله دارند تا رد مقاله. حتی می‌توانیم بگوییم که ادیتور مجله یا هیئت تحریریه گاهی مقاله‌ای که از نظر داوران مورد تایید قرار می‌گیرد را نیز رد می‌کنند و دوست دارند از بین مقالات پذیرفته شده در داوری، مقالاتی را که بیشترین ارزش و اعتبار را دارند چاپ کنند. نقش داوران مجله کمک به رشد و پیشرفت مولفان و مقالات آنهاست و در نهایت آنها تصمیمی در خصوص چاپ نهایی مقاله نمی‌گیرند. اما این موضوع را مولفان باید در نظر بگیرند که هیئت تحریریه یک مجله برای جلب خوانندگان بیشتر برای مجله خود، سعی دارند تاپ‌ترین، جالب‌ترین و علمی‌ترین مقالات را از بین مقالات ارسالی برای آنها جهت چاپ نهایی در مجله خود انتخاب کنند. ادیتور مجله و هیئت تحریریه علاوه بر فاکتورهای علمی، به فاکتورهای دیگر مانند جلب حداکثری مخاطبین و موارد دیگر نیز توجه دارند.

نوشته فرآیند داوری مقاله و چگونگی تصمیم گیری نهایی ادیتور اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

بیشتر بخوانید: چاپ مقاله و نکات بسیار مهم و ضروری آن

عوامل پذیرش مقاله از سوی مجلات معتبر

۱- در خوانندگان خود نسبت به موضوعی بینش پدید می‌آورند. برای مثال، با حل یک معمای حل نشده و استنباط قوی و جدید از پدیده‌هایی که سابقاً بوده است بینش جدیدی حاصل می‌شود.

۲- این مقالات بینشی به وجود می‌آورند که برای افراد مسئول و تصمیم گیرنده بسیار مهم است. برای مثال، وقتی درمانی برای یک بیماری ارایه می‌شود یا از شیوع یک پدیده در جامعه صحبت می‌شو که قبلاً صبت در ان مورد بسیار کم بوده می‌تواند اطلاعاتی به دست مسولان دهد تا آنها با استفاده از این اطلاعات بتوانند پیشگیری و پیش‌بینی های لازم را انجام دهند.

۳- این مقالات بینشی به خوانندگان می‌دهند که در ایجاد یک تئوری جدید و یا توسعه یک بسیار نقش اساسی ایفا می‌کنند. وقتی به تکوین نظریه‌های مختلف در علوم مختلف نیز نگاهی می‌اندازیم متوجه می‌شویم که پژوهش‌ها نظریه‌ها را به وجود آورده‌اند و مجدداً پژوهش‌های دیگر باعث رشد و توسعه همان نظریه‌ها شده‌اند. حتی اگر نظریه‌ای بدون پژوهش نیز به وجود آمده باشد با انجام پژوهش‌‌ها بر اساس آن می‌توان آن نظریه را بسط و توسعه داد. 

۴- چنین مقاله‌هایی بینشی جهت طرح سوالات و اقدامات جدید ایجا می‌کنند. یعنی بعد از خواندن چنین مقالاتی در دید یک خواننده سوالات جدیدی در همان حیطه به وجود می‌آید. گاهاً دیده شده است که برخی از پژوهشها در پایان پیشنهادات پژوهشی (سوالات جدید برای پژوهشگران آتی) ارایه می‌دهند اما باز نمی‌توانند سوالی جدید در ذهن خواننده خود ایجاد کنند!

۵- روش استفاده شده برای جمع‌آوری داده‌ها مبتکرانه و مناسب بوده است. برای مثال، در برخی از این مقالات متوجه می‌شوید که تحلیل‌های متفاوت‌تری ارایه شده‌اند یا روش انجام پژوهش یک روش خلاقانه و جالبی بوده است. 

۶- روش انجام چنین مقالاتی به صورت واضح و عمیق چرایی و چگونگی به وجود آمدن داده‌ها را توضیح می‌دهد و از نتایج آن حمایت کافی را انجام می‌دهد. یعنی کسی نمی‌تواند به درست بودن داده‌ها شک کند. چون بسیاری از مواردی که می‌تواند منبع سوءگیری در حین جمع‌اوری داده‌‌ها شود از طریق روش انجام پژوهش کنترل شده است. 

۷- داشتن ارتباط خوب و قوی با سایر مقالات. ارتباط بسیار خوب و بالایی با پژوهش‌های دیگر چه در حیطه خود و یا در حیطه‌های دیگر برقرار می‌کنند و دقیقاً به همین خاطر می‌توانند قسمت بحث مقاله را پربار و غنی سازند. 

۸- چنین مقالاتی داستان خود را به نحو احسنت بازگو می‌کنند. نه زیاد حاشیه می‌روند، نه زبان پیچیده‌ای دارند، نه در لفافه صحبت‌ می‌کنندو نه آسمان ریسمان می‌کنند. منظور ود را در هر بخشی از مقاله به صراحت کامل و با شفافیت می‌گویند و سعی می‌کنند پیوستگی خاصی در فرآیند نگارش آن داشته باشند. 

لینکهای مفید دیگر را نیز مطالعه کنید.

چگونه مقاله خود را سریع چاپ کنیم؟

پذیرش مقاله ISI و ISC فوری

چگونه مقاله خود را به پایگاه پابمد (PubMed) سابمیت کنیم؟

چاپ مقاله

نوشته عوامل پذیرش مقاله از سوی مجلات معتبر اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

نوشتن یک مقاله برای چاپ در مجله علمی یک فعالیت بسیار رقابتی است و این مهم است که درک کنیم که دلایل رد شدن  یک مقاله به عوامل مختلفی بستگی دارد. این عقیده که برخی یک مقاله را صرفاً بر اساس محتوای آن بررسی کرده و آن را فاقد ملاک های لازم برای چاپ در مجلات علمی معتبر می‌دانند نیز صحیح نیست. توجه به نکات دیگر علاوه بر محتوای مقاله، شانس چاپ مقاله را به شدت بالاتر می‌برد. در زیر به تشریح مطلب چاپ مقاله در مجلات معتبر و ۷ نکته مهم آن از دیدگاه الزویر می‌پردازیم (بیشتر بخوانید: چگونه مقاله خود را سریع چاپ کنیم؟). 

۱- برای سابمیت کردن مقاله علجه نداشته باشید.

معمولاً محقق بعد از ۵ یا ۶ ماه کار کردن روی یک مقاله و خستگی روانی و ذهنی ناشی از فرآیند نگارش و جمع آوری داده و موارد دیگر، تصور می‌کند که زمان لازم را برای نگارش یک مقاله اختصاص داده است و سریعاً باید مقاله را برای انتشار در یک مجله ارسال نماید. صبر کنید! دقیقاً در این نقطه زمانی است که باید صبر کنید. مقاله را به کنار بگذارید و بعد از گذشت ۱۰ الی ۱۵ روز مجدداً شروع به مطالعه آن نمایید. مطمئن باشید که دیدگاه کنونی شما نسبت به مقاله با دیدگاه ۲ هفته پیش شما تفاوتهایی خواهد داشت و ممکن است بسیاری از معایب آن را هم کشف نمایید (اشتباهات مرگبار در انتخاب ژورنال که آینده چاپ مقاله شما را نابود می‌کند).

۲- یک انتشارات مناسب برای مقاله خود پیدا کنید.

یکی از روشهای خوب برای پیدا کردن مجله پرسش از افرادی است که در زمینه تخصصی شما قبلاً مقاله چاپ نمودند. روش دیگر استفاده از وب سایت ژورنال فایندر است. در این وب سایت افراد عناوین مقاله، کلید واژه گان و چکیده مقالات را نشر داده‌اند که شما می‌توانید برای مثال با وارد کردن عنوان مقاله خود، لیستی از مجلات پیشنهادی این وب سایت را مشاهده کنید و آنها را بررسی نمایید. این کار بسیار مهم و ضروری است.

۳- اسکوپ، اهداف و دستورالعمل‌های مجله مورد نظرتان را با دقت مطالعه کنید.

بسیاری از مواقع مجله به خاطر آنکه مقاله شما در اسکوپ مجله آنها نیست و یا اینکه دستورالعمل‌های آنان را برای ساختار مقاله رعایت ننموده‌اید، مقاله را ریجکت می‌کنند. این عدم پذیرش ممکن است سرخوردگی برای شما نسبت به مقاله تان به وجود آورد و چنین تصور کنید که مقاله شما فاقد ملاک‌های لازم علمی است. دستورالعمل‌هایی چون فونت مورد استفاده، حاشیه مقاله، شکل جداول، شماره گذاری آنها، تک ستونه یا دو ستونه بودن مقاله و موارد از این دست. لازم به ذکر است منظور از اسکوپ مجله همان حیطه‌هایی است که مجله علاقمند به نشر آثار علمی در آن حیطه‌هاست و به غیر از آن حیطه‌ها حیطه دیگری را نمی‌پذیرد.

۴- در انتخاب عنوان و نگارش چکیده تاثیرگذار و خوب بکوشید.

اولین چیزی که از مقاله شما می‌بیند عنوان و چکیده است. معمولاً در انتخاب عنوان مقاله و نگارش چکیده اصل ایجاز باید رعایت گردد. به این معنی که عنوان و چکیده می بایست موجز و شفاف و جامع باشد. علاوه بر این ویژگی، باید عنوان مقاله جذاب نیز باشد. بنابراین، مخصوصاً در نگارش عنوان یک مقاله با افراد متخصص زیادی مشورت نمایید زیرا یک عنوان صحیح و جذاب در کنار هم می‌توانند باعث شوند که شانس خوانده شدن مقاله شما در کنار مقالات دیگر از طرف داور مجله بالاتر رود.

۵- ویرایش (Editing) مقاله خود را بسیار جدی بگیرید.

براساس آمار آماری که توسط Elsevier به اشتراک گذاشته شده است، بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از مقالات ارسال شده به مجلات الزویر، قبل از اینکه حتی به مرحله بررسی هم رسیده شوند رد می شوند و یکی از دلایل اصلی رد شدن زبان نگارشی ضعیف است. این جمله به ان مفهوم است که اگر شما یک ویرایشگر متبحر داشته باشید شانس پذیرش مقاله خود را بین ۳۰ الی ۵۰ درصد افزایش می‌دهید و این یک خوشبختی است! بسیاری از مقالات که برای چاپ در مجلات معتبر ارسال می‌شوند از کشورهایی هستند که زبان اصلی آنها غیر از انگلیسی است و درصد بسیار بالایی از این مولفین قواعد نگارش به زبان انگلیسی را نمی‌دانند. هرچند آنها در زبان اول خود مقاله را به عالی‌ترین شکل ممکنه نوشته و ویرایش کرده‌اند اما وقتی یک مترجم کم سابقه و بی دانش مقاله را ترجمه می‌کند تمامی بافت‌های قوی مقاله از بین می‌رود و گاهاً پاراگرافها تبدیل به یک مجموعه جملات بی ارتباط به یکدیگر و بدون همبستگی می‌باشد. ویرایش صرفا به مفهوم نقطه و ویرگول گذاری صحیح نیست و فرآیند ویرایش می‌تواند از تغییر جمله‌بندی تا حذف بسیاری از ترکیب‌های نامانوس حین ترجمه برای زبان انگلیسی باشد.

۶- حتماً کاورلتر بنویسید.

بسیاری از داوران نشریه‌های الزویر اذعان می‌دارند که اغلب مقالات ارسالی برای انها جهت داوری فاقد کاورلتر و یا کاورلتر صحیح می‌باشند. کاور لتر چکیده مقاله نیست. در بساری از زمانها دیده شده است که مولفین چکیده مقاله خود را در کاورلتر کپی می‌کنند که فاجعه بار است. یک کاورلتر خوب برای اولین بار موضوع اصلی مقاله را مشخص می کند؛ دوم، شامل استدلالی در نوآوری مقاله است؛ و سوم، مربوط بودن مقاله به مجله مورد نظر را توجیه می کند. تمامی موارد ذکر شده در قالب کاورلتر می‌بایست در حدود نیم صفحه باشد.

۷- اصلاحات داوران را دقیق و کامل انجام دهید.

در بسیاری از مواقع دیده شده است که مولف اصلاحات داور مجله و کامنت‌های او را به صورت ناقص انجام می‌دهد. برخی اوقات نیز شاید داور مجله مسئله‌ای را متوجه نشده باشد و ایراد بیجایی گرفته باشد اما مولف بدون اینکه توضیحی درباره آن ارایه کند، کامنت مورد نظر را نادیده می‌گیرد. شما می‌بایست دقیقاً کامنتها را انجام دهید و اگر داور یک مجله به اشتباه کامنتی را نیز گذاشته باشد در یک سنند دیگر که همراه مقاله اصلی ارسال می‌شود به دقت آن را توجیه و تبیین نمایید تا مشخص شود همه کامنتها را خوانده‌اید. پیشنهاد می‌شود که در یک فایل جدید تمامی کامنتها را یاد داشت کرده و اقدامات انجام شده برای هریک از آنها را ذکر کنید و همراه با مقاله اصلی آن را مجدداً به مجله ارسال دارید.

چاپ مقاله در مجلات معتبر و ۷ نکته مهم آن از دیدگاه الزویر

مطالعه لینک‌های مفید دیگر:

پنج نکته استثنایی در ارزیابی کیفیت مقاله

پذیرش و چاپ مقاله isi تضمینی

آی اس آی (ISI) و ضریب تأثیر مجلات علمی

چاپ مقاله در مجلات معتبر و ۷ نکته مهم آن از دیدگاه الزویر

نوشته چاپ مقاله در مجلات معتبر و ۷ نکته مهم آن از دیدگاه الزویر اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

واژه ISI مخفف کلمه­ های Institute for Scientific Information به معنی «موسسه اطلاعات علمی» است. این موسسه که محور اصلی فعالیت آن را علم­ سنجی و انتشارات علمی تشکیل می­ دهد در سال ۱۹۶۰ پایه­ گذاری شد، اما در سال ۱۹۹۲، موسسه «علم و سلامت تامسون» آن را خریداری کرد و در حال حاضر بخشی از شرکت بزرگ «تامسون رویترز» به شمار می­ رود (بیشتر بخوانید: آشنایی با پایگاه علمی پروکوئست ProQuest).

در کل، وظیفه آی­ اس­ آی (ISI) ارائه خدماتی در زمینه ایجاد «پایگاه­های اطلاعات کتاب­ شناختی» است. به زبان ساده­ تر، این موسسه، مجموعه­ ای سازمان­ یافته از تمامی موارد ارجاع به مطالب منتشر شده در ژورنال­ های علمی، روزنامه­ ها، کنفرانس­ ها، گزارش­ ها، انتشارات دولتی و قانونی، ثبت اختراعات، کتاب و غیره، در قالب اطلاعات دیجیتالی فراهم می­ آورد.

یکی از انواع پایگاه­ های اطلاعات کتاب شناختی آی­ اس­ آی (ISI)، «نمایه استنادی» است. نمایه استنادی، شاخصی از موارد استناد یا ارجاع مقالات و اسناد منتشر شده به یکدیگر را فراهم می­ آورد. کاربر، با استفاده از نمایه استنادی به راحتی می ­تواند متوجه شود کدام یک از سندهای جدیدتر به سندهای پیشین ارجاع داده­ اند. «گوگل اسکالر» (Google Scholar) یا جستجوگر شرکت گوگل که امکان جستجوی واژگان کلیدی را در مقاله­ ها، رساله­ های علمی و گزارش­های فنی فراهم می­ کند در حال حاضر یکی از بزرگترین نمایه­ های استنادی است.

«یوجین گارفیلد»، بنیان­گذار آی­ اس­ آی (ISI) کسی بود که اولین نمایه استنادی را برای مقالات منتشر شده در مجلات علمی معرفی کرد. آقای گارفیلد، ابتدا در سال ۱۹۶۴ یک نمایه استنادی به نام «نمایه استنادی علوم» (science citation index) راه­ اندازی کرد که هم­ اکنون مالکیت آن در اختیار شرکت تامسون رویترز قرار دارد. نسخه بزرگتر این نمایه، موسوم به«نمایه استنادی گسترش­ یافته علوم» (Science Citation Index Expanded) در حال حاضر ۶۵۰۰ مجله علمی شناخته شده و مهم، از ۱۵۰ رشته مختلف علمی، از سال ۱۹۹۰ تا به امروز را تحت پوشش قرار می­ دهد. این مجلات به خاطر عبور از ملاکهای سخت­ گیرانه­ ای که برای قرار گرفتن در این نمایه استنادی پشت سر گذاشته­ اند به عنوان مجلات علمی پیشرو در حیطه­ های علم و فناوری شناخته می­ شوند.

شرکت تامسون رویترز بعدها با اضافه کردن «نمایه استنادی علوم اجتماعی» (Social Sciences Citation Index ) و «نمایه استنادی علوم انسانی و هنر» (Arts and Humanities Citation Index) نمایه­ های استنادی مجلات علمی را گسترش داد. نمایه استنادی علوم اجتماعی در حال حاضر ۲۴۷۴ مجله علوم اجتماعی از ۵۰ رشته علمی پیشرو در علوم اجتماعی را تحت پوشش قرار می­ دهد و نمایه استنادی علوم انسانی و هنر متشکل از ۱۳۰۰ مجله علمی با موضوعات هنر، زبان­های خارجه (اعم از زبان­ شناسی)، شعر، موسیقی، آثار کلاسیک، تاریخ، مشرق­ شناسی، فلسفه، باستان­شناسی، معماری، مذهب، تئاتر و رادیو است.

از جمله خدمات مهم دیگر آی­ اس­ آی (ISI) این است که تمامی این نمایه­ های استنادی را در قالب یک پایگاه داده گسترده­ تر به نام «وب آو نالج» (Web of Knowledge) جمع­ آوری کرده تا به پژوهشگران امکان جستجو و تحلیل همزمان در پایگاه­های مختلف داده را بدهد. «وب آو نالج»، در واقع ابزار یکپارچه­ ای برای جستجو و تحلیل اطلاعات، بر اساس زمان در اختیار پژوهشگر قرار می­ دهد.

 پایگاه «وب آو نالج» به جای آنکه نتایج جستجو را تنها بر اساس کلیدواژه نمایش دهد از فناوری­ هایی استفاده می­کند که به محقق امکان می­ دهد میزان اثرگذاری، تاریخچه زمانی و روش­ شناسی یک ایده را از آغاز آن در تحقیقات علمی تا به امروز مشاهده کند.

محقق با استفاده از این پایگاه داده می­ تواند دریابد کدام مقاله­ ها بیشتر از مقاله­ های دیگر مورد ارجاع واقع شده­ اند و چه کسی به آنها ارجاع داده است. «وب آو نالج»، علاوه بر اینکه یک مقیاس عینی از میزان تأثیرگذاری مقاله­ های نمایه شده در آن فراهم می­ آورد، با کمک به دیده شدن آن مقالات میزان تأثیرگذاری آنها را افزایش می­ دهد. شواهد زیادی نشان می­ دهند که ظاهر شدن یک مقاله در این پایگاه داده می­ تواند تعداد نقل قول­ها از آن مقاله را تا دو برابر افزایش دهد. بیش از یازده هزار مجله از رشته­ های علمی و علوم اجتماعی، در حال حاضر در پایگاه «وب آو نالج» نمایه شده­ اند.

فعالیت دیگر آی­ اس­ آی (ISI) چاپ یک گزارش سالانه موسوم به «گزارش استنادی مجلات علمی» یا (جِی­ سی­ آر) است. در این گزارش سالانه، آی­ اس­ آی (ISI) مجلاتی که در بانک اطلاعاتی این موسسه نمایه شده­ اند را بر اساس شاخصی به نام «ایمپکت فکتور» یا ضریب تأثیر رتبه­ بندی می­ کند.

در محافل علمی از ضریب تأثیر مجلات به عنوان یکی از مهم­ترین شاخص­های اعتبار مجلات یاد می­ شود، هر چند که در سالهای گذشته نظام­های رقیب و موازی تلاش کرده­ اند با وارد آوردن اشکالاتی به روش محاسبه این شاخص، آن را با چالش­هایی مواجه کرده و از اعتبار آن بکاهند.

درک معنای ضریب تأثیر بسیار ساده است. این شاخص در هر سال، بر اساس متوسط تعداد ارجاعات به هر مقاله یک ژورنال در خلال دو سال قبل از زمان محاسبه، برآورد می­ شود. بنابراین، اگر ضریب تأثیر یک مجله در سال ۲۰۱۳ برابر سه باشد به معنی این است که به هر یک از مقاله­ های چاپ شده این مجله در سالهای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ به طور متوسط سه بار استناد شده است.

محاسبه این شاخص نیز ساده است. ضریب تأثیر یک مجله در سال ۲۰۱۳ بر اساس فرمول زیر محاسبه می­ شود؛

 اگر

 الف = تعداد دفعاتی که مقالات منشتر شده در این مجله در سالهای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ توسط مقالات منتشر شده در ژورنال های سال ۲۰۱۳ مورد استناد واقع شده­ اند؛

و

ب= تعداد کل «مقاله­ های قابل استناد»ی که آن مجله در سالهای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ منتشر کرده است (منظور از مقاله­ های قابل استناد، مقاله­ های پژوهشی، مروری یا نوشته­ هایی هستند که پژوهشگران دیگر به آنها استناد می­ کنند، یعنی یادداشت­ های سردبیر یا نامه به سردبیر را شامل نمی­ شوند)

­

در این صورت:

ضریب تأثیر= «الف» تقسیم بر «ب».

 موسسه آی­ اس­ آی (ISI) در حال حاضر ۱۴۰۰۰ مجله علمی را تحت پوشش خود دارد. تامسون رویترز بر اساس ارزیابی ای که از کیفیت ژورنال­ ها به عمل می­ آورد سالانه ژورنال­ های جدیدی را به این فهرست اضافه و یا آنها را از فهرست خارج می­ کند.

در قسمت های بعدی این گزارش، مطالب بیشتری درباره مجلات آی اس آی خواهیم نوشت.

برای شرکت در دوره آموزش مقاله نویسی کلیک کنید.

پذیرش مقاله ISI و ISC فوری

پنج نکته استثنایی در ارزیابی کیفیت مقاله

نوشته آی اس آی (ISI) و ضریب تأثیر مجلات علمی اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.