نوشته‌ها

ده ویژگی بسیار مهم و برجسته روش پژوهش علمی

ده ویژگی بسیار مهم و برجسته روش پژوهش علمی

داده عینی مهمترین بخش جنبه اطلاعات در روش پژوهشی علمی است. به دست آوردن و تحلیل این داده‌ها باید از طریق مکانیسم‌های منطقی و قابل اعتباری باشد که به دست آمدن نتایج قابل اعتماد باشد. روش پژوهش علمی بر دانستن و کاوریدن در یک حوزه، و پایبندی به قوانین و ساختار خاص مبتنی است. روش علمی بهترین روشی است که می‌تواند به نوع بشر اطلاعات بدون سوگیری و تقریباً دقیقی دهد. در اینجا قصد بررسی ده ویژگی بسیار مهم و برجسته روش پژوهش علمی را داریم. با وب سایت چاپ مقاله اوج دانش همراه باشید.

ده ویژگی بسیار مهم و برجسته روش پژوهش علمی

۱- سیستماتیک بودن.

سیستماتیک بودن روش علمی لازمه دقیق بودن و حساس بودن است. روش علمی یک مشاهده تصادفی نیست بلکه طرحی هدفمند و باساختار است. لازمه سیستماتیک بودن آن است که روش انجام باید استاندارد باشد، همیشه شامل فعالیت و اقدامی دقیق و مشخص باشد تا اینکه نتایج معتبری به دست دهد و در صورتی که فرد دیگر بخواهد با همین روش اقدام نماید، نتایج مشابهی را کسب کند.

۲- قابلیت کنترل

پژوهش علمی باید شانس و تصادف را برنتابد، و فرآیند آن باید از طریق مکانیسم‌های مختلفی که اجازه می‌دهند تا نتایج دقیقی به دست آورد کنترل شود. شانس و تصادف جایی در روش علمی ندارد: تمامی فعالیت‌ها و مشاهدات بر طبق ملاک‌های پژوهش و هدف پژوهش باید کنترل شده باشند.

۳- تجربی بودن

نتایج روش علمی باید با واقعیتها سروکار داشته باشد که با هدف پژوهش در ارتباطند. منظور دقیق از تجربی بودن آن است که روش علمی باید موضوعاتی را مدنظر قرار دهد که به عنوان واقعیت قابل شناسایی و اندازه‌گیری باشند. مثلاً در یک پژوهش آزمایشی فرضیاتی مطرح می‌شوند که حاوی متغیرهایی هستند که در آن روش اندازه‌گیری به صورت دقیق مطرح شده است. اگر فرضیه دارای متغیری باشد که نتوانیم آن را اندازه گیری کنیم، روش علمی خدشه دار شده و نتایج پژوهش قابل اتکا نخواهند بود.

۴- منطقی بودن

علم به صورت عموم با منطقی بودن مشخص می‌شود. در پژوهشهای علمی باید تاکید بر منطقی بودن هدف تاکید نمود. ویژگی تجربی بودن روش علمی ضروری می‌تماید تا روش علمی بر اساس حقایق و واقعی و قابل تصدیق باشد و از پژوهشگر بخواهد تا با نگرشی انتقادی و بدون توجه به سوگیری‌های دهنی یا قضاوتهای شخصی اقدام نماید.

۵- قابلیت تکرارپذیری

یافته‌های محقق شده از یک پژوهش علمی باید بگونه‌ای باشد که اگر کسی تحت همان شرایط، پژوهش را تکرار کند، به نتیجه مشابه دست یابد. با در دست داشتن ماهیت سیستماتیک روش علمی، میتوان گفت که چنین روشی قابلیت تایید و تصدیق را دارد. گزاره داشتن کنترل بر روی متغیرهای موجود در پژوهش، این اجازه را به ما می دهد که نتایج یک پژوهش را در همان شرایط و یک زمان و مکان دیگر بتوانیم تکرار کنیم.

characteristics-of-scientific-research

۶- لحاظ کردن مسائل روزمره

در پژوهش علمی، فرضیات هسته اصلی پژوهش را تشکیل می‌دهند و باید به مسایل و موقعیت‌هایی توجه کنند که به صورت روزمره بر زندگی تاثیر می‌گذارند. امید است که پژوهش علمی مشکلاتی را حل کند که متعلق به گروه و دستجات مختلفی از مردم باشند. با مشاهده انتقادی این مسائل و با اعمال یک بررسی عینی، می‌توان مشکلات روزمره افراد را بررسی کرده و راه‌حل‌های عملیاتی را برای آنها اتخاذ نمود.

۷- عینی بودن

در یک روش علمی هدف پژوهشگر این نیست تا به دنبال تایید تصویر ذهنی خود باشد. وی خود را در معرض واقعیت‌ها قرار می‌دهد تا از طریق شفاف‌ترین روش ممکنه، به کشف آنها نایل آید.

داده‌هایی که از یک روش علمی به دست می‌آیند باید جامع باشند و صرفاً متعلق به گروه خاصی نباشند.

۸- موقتی بودن

علم همیشه در حال رشد است. پژوهش علمی یک فرآیند موقتی است زیرا باید به پژوهش‌های آتی گشوده باشد و از نتایج پژوهش‌های آتی نیز خود را تغذیه نماید. چنین امری بخش جدایی ناپذیر روش علمی است. بنابراین، یک پژوهش علمی باید قابلیت نقد پذیری را داشته باشد و اگر پژوهش‌های آتی نتایج متضادی ارایه دهند، قابلیت اصلاح را داشته باشد.

۹- بدیع بودن (Original)

اینکه پژوهشی درباره حقایق اثبات شده انجام دهیم هیچ معنا و مفهومی نخواهد داشت. پژوهش علمی باید به جنبه‌های جدید و مشکلات نو تکیه کند تا اینکه نتایج آن بتواند دردی را دوا و مشکلی را حل کند. اگر پزوهشی بر اساس پژوهش‌های موجود باشد، می‌بایست به جنبه‌هایی تاکید کند که در پژوهش‌های دیگر به آنها اشاره نشده است یا اینکه به صورت چالش برانگیزی نتایج آنها را رد کند.

۱۰- بر اساس نظم و نظام باشد.

لازم است تا پژوهش علمی برنامه ریزی و طرحی دقیق را داشته باشد تا بتواند نتایج دقیقی را حاصل کند. این طرح باید دارای نظم خاصی باشد. فرآیند پژوهش و کاوش باید بر اساس یک ساختار نظامند باشد تا بتواند نتایجی قابل اتکا، و دقیق را ارایه دهد. در هر مرحله از پژوهش، هر بخش از برنامه باید دقیقاً اجرا شود و امور کنونی به زمان بعد موکول نشود.

 

نحوه ایجاد پروفایل گوگل اسکولار

نحوه ایجاد پروفایل گوگل اسکولار

یکی از کارهای مفید و خوب برای پژوهشگران ایجاد پروفایل گوگل اسولار می‌باشد. از این رو مفید است که پژوهشگران می‌توانند تمامی پژوهش‌های خود  را یکجا حمع نموده و همچنین از امتیازات گوگل اسکولار که عبارتند از استفاده از محاسبه h ایندکس، تعداد ارجاعات سایر پژوهشگران به مقالات شما و موارد دیگر بهره‌مند شوید. در اینجا میخواهیم نحوه ایجاد پروفایل گوگل اسکولار را به صورت ساده و کامل توضیح دهیم. با وب سایت چاپ مقاله اوج دانش همراه باشید.

بیشتر بخوانید: نحوه دسترسی به مقالات پر استناد برحسب رشته در گوگل اسکولار

نحوه ایجاد پروفایل گوگل اسکولار

برای ایجاد پروفایل گوگل اسکولار قبل از همه چیز باید یک اکانت جی میل (gmail) داشته باشید. بعد از وارد شدن به حساب کاریری خود در جی میل می‌بایست وارد گوگل اسکولار شوید (از این لینک نیز می‌توانید استفاده کنید). با وارد شدن به اکانت جی میل و لینک گفته شده صفحه‌‌ای به شکل زیر باز می‌شود. شما می‌بایست بر روی گزینه My profile کلیک کنید که این گزینه در تصویر زیر به ترسیم فلش نشان داده شده است.

1نحوه ایجاد پروفایل گوگل اسکولار

در مرحله دوم با کیلیک بر گزینه مشخص شده کادر زیر باز خواهد شد:

2نحوه ایجاد پروفایل گوگل اسکولار

در قسمت name، نام کامل خود را وارد نمایید.

 در قسمت Affiliation آدرس دانشگاهی خود را به شرح ذیل وارد نمایید (برای مثال شما دانشجوی دانشگاه تهران هستید):

Tehran university, Department of psychology, Iran, Tehran

در قسمت Email for verification  باید ایمیل دانشگاه یعنی info@iauctb.ac.ir وارد شود. برای مثال alinaghavi@iauctb.ac.ir یک ایمیل دانشگاهی است. اگر ایمیل دانشگاهی نداشتید می‌توانید آن را خالی بگذارید یا یک اکانت جی میل دیگری ارایه دهید.

بعد از پر کردن این کادر، به پایین صفحه نگاه کرده و گزینه Next را پیدا کنید. بر روی آن کلیک نمایید تا کادر دیگری به شکل زیر باز شود.

4نحوه ایجاد پروفایل گوگل اسکولار

ما در این مثلا فردی به نام Nikzad Manteghi را وارد نموده‌ایم. همانطور که میبینید گوگل اسکولار مقالاتی که در آنها نامی از Nikzad Manteghi وجود دارد را در زیر کادر آورده است. نقش شما در اینجا آن است که مقالاتی که واقعاً به شما تعلق دارند را انتخاب کرده و آنها را اضافه کنید. پس در گام اول بر روی کلمه ۹ articles کلیک می‌کنید تا تمامی ۹ مقاله را نشان دهد. شاید برای پژوهشگر دیگر تعداد بیشتری مقاله جستجو نماید و این تعداد نسبی است؛ به هر حال فارغ از تعداد مقالات شما می‌بایست بر روی مکانی که مشخص شده کلیک کنید تا تمامی مقالات در یک صفحه نشان داده شود. در مرحله بعد مربع کوچکی اول هر مقاله وجود دارد، مقالات را خوب بررسی کنید و در صورتیکه واقعاً مقاله برای شماست ان را تیک کنید. وقتی کار تیک زدن تمام شد، به مکان مشخص شده در شکل که قسمت دوم است رفته و بر روی کلمه add کلیک کنید. با کلیک بر روی add مقالات به پروفایل شما add شده و زیر نام شما نشان داده خواهند شد.

هم اکنون با add کردن مقالات پروفایل گوگل اسکولار شما ساخته شده است و شما می‌توانید مقالاتی که در آبنده چاپ خواهید کرد را نیز به این پروفایل به همین روش اضافه کنید.

نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی

نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی

یکی از پرتکرارترین سوالات پژوهشگران در آغاز و حتی در ادامه راه پژوهش نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی است. فرضیه یکی از اساسی‌ترین ارکان پژوهش می‌باشد که پژوهشگر در ابتدای پژوهش می‌بایست در پاسخ به سوال پزوهش آنها را ارایه کند. به زبان ساده، وقتی شما در منزلتان اثر رطوبتی در سقف و دیوار خانه می‌بینید فورآ شروع به گمانه زنی می‌کنید. احتمال دارد لوله آب طبقه فوقانی ترکیده است، یا سیتم لوله کشی منزل خودتان دجار مشکل شده است و احتمالات دیگر. همین گمانه زنی‌ها در زبان علم به نام فرضیه شناخته می‌شود. در مرحله اول شما مشکلی را تشخیص داده‌اید (اثر رطوبت بر دیوار و سقف) و در مرحله دوم فرضیاتی درباب علت و دلایل احتمالی حادثه مطرح می‌کنید که بعد از مطرح نمودن این فرضیات، یک به یک هریک از آنها مورد آزمون گذاشته شده و رد یا تایید می‌شوند. در حقیقت ما یک تحقیق بنیادی انجام داده‌ایم و چه بسا در طول یک ماه یا یکسال به صورت ناخودآگاه چندین پژوهش مشابه بنیادی و کاربردی انجام می‌دهیم. در این مطلب به ذکر نکاتی در باب نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی ذکر می‌کنیم. دقت نمایید که فرضیات در پژوهش‌های بنیادی و کاربردی تاحدودی با یکدیگر متفاوت هستند اما مفهوم و اساس آن یکسان است؛ و اینکه در این مطلب فقط بخشی از نکات ضروری مورد نظر در طراحی فرضیات ذکر می‌شود و امیدواریم در همین مقدار نیز بتوانیم به پژوهشگران عزیز کمک نماییم. با وب سایت چاپ مقاله اوج دانش همراه باشید.

+ نحوه انتخاب موضوع پژوهش و شش نکته اساسی آن

+ مقالات خود را نیتیو ترجمه کنید

نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی

فرضیات بر اساس تشخیص مشکل ارایه می‌شوند و هرگونه اشتباه در تشخیص مشکل باعث خواهد شد تا فرضیات ارایه شده نیز با ایراد مواجه شود و در نهایت تمامی نتایج پژوهش غیرکاربردی و اشتباه باشد. بر همین اساس است که گفته می‌شود در انتخاب عنوان پژوهش که همان تشخیص مشکل است دقت لازم را داشته باشید و پیشینه پژوهش را خوب مطالعه نمایید. در زیر ما به ذکر یک مثال پرداخته‌ایم. در گام اول موضوع پژوهشی ارایه شده است و در مرحله بعدی فرضیات پژوهش متناسب با آن ذکر شده است.

موضوع پژوهش: بررسی اثر بخشی آموزش مداخله مثبت‌گرایی گروهی بر شادکامی و امید دانش آموزان منطقه ۵ شهر تهران

برای نوشتن فرضیه دقیق به این موضوع پژوهشی نیازمند آن هستیم که در گام اول متغیر مستقل و وابسته را تشخیص دهیم. متغیر مستقل در این موضوع پژوهشی عبارت است از درمان مثبت گرایی گروهی، و متغیر وابسته عبارت است از دو متغیر که شادکامی و امید می‌باشند. بنابراین، پژوهشگر در این پژوهش می‌خواهد دو متغیر را در دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران بررسی نماید.

فرضیه اصلی این پژوهش:

مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر درمان شادکامی و امید دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

HYPOTHESIS Logo noBkgنحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی

فرضیه اصلی در این پژوهش با اندکی تغییری در عنوان پژوهش انجام می‌شود. اما در نگارش فرضیات فرعی بحث تا حدودی متفاوت است. فصل چهار پایان نامه یا بخش نتایج مقاله در حقیقت بر اساس فرضیات فرعی انجام می‌شوند. در پزوهش‌هایی که در انها دو متغیر وابسته وجود دارد (مانند شادکامی و امید) نمی‌توان فرضیه اصلی را مدنظر قرار داد و آن را مستقلاً تایید یا رد نمود زیرا احتمال دارد مثلاً در فرضیه فوق روش مثبت گرایی گروهی بر شادکامی تاثیرخوبی داشته باشد اما بر روی امید تاثیری نداشته باشد، بنابراین در این صورت نه می‌توان فرضیه را رد کرد و نه تایید. بنابراین اهمیت فرضیات فرعی در اینجا مشخص می‌شود. در زیر فرضیات فرعی برای این عنوان پژوهش را آورده‌ایم:

فرضیات فرعی این پژوهش:

مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر شادکامی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر امید دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

اکنون می‌توان هریک از فرضیات را مورد آزمون قرار داده و آنها را مستقلاً رد یا تایید نمود. همچنین، بخش بحث و نتیجه‌گیری در مقاله و پایان نامه را نیز می‌توان بر اساس همین فرضیات فرعی نگارش نمود.

اما هنوز مشکلاتی پابرجاست و می‌توان بررسی این پژوهش را دقیقتر نیز نمود. احتمال دارد هریک از متغیرهای وابسته در این پژوهش دارای سطوح یا زیرمقیاس‌هایی نیز باشند. برای مثلا احتمال دارد متغیر شادکامی در درون خود متشکل از زیرمقیاس‌های مختلفی باشد. برحسب پرسشنامه‌ای که پژوهشگر انتخاب می‌کند تا شادکامی گروه نمونه را بسنجد، اگر این ابزار حاوی زیرمقیاس باشد می‌بایست این زیرمقیاس‌ها در فرضیات فرعی مطرح شوند. فرض کنید در این مثال شادکامی را با پرسشنامه شادکامی آکسفورد که ۷ زیرمقیاس دارد می‌خواهید بسنجید. در این صورت فرضیات فرعی را می‌بایست به این شکل بنویسید:

۱- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر خودپنداره دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۲- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر رضایت از زندگی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۳- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر آمادگی روانی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۴- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی سر ذوق بودن دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۵- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی احساس زیبایی شناختی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۶- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر خودکارامدی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۷- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر امیدواری (زیرمقیاس شادکامی) دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

در مرحله بعدی، می‌بایست فرضیات بر اساس متغیر وابسته دوم یعنی امید طراحی گردد. فرض کنیم متغیر امید در این پژوهش با استفاده از پرسشنامه امید میلر سنجیده خواهد شد. پرسشنامه امید میلر زیرمقیاس ندارد و تنها یک نمره کلی از میزان امیدواری در فرد را نشان می‌دهد. بنابراین می‌توان فرضیه فرعی را به شکل زیر مطرح نمود:

مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر امید دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

شکل فرضیه نویسی فوق صحیحترین شکل ممکنه برای نگارش فرضیات است. همانطور که مطرح شد شادکامی در این پژوهش و با توجه به پرسشنامه مورد استفاده دارای ۷ زیرمقیاس است. فرض کنید ما فرضیه را بدون توجه به زیرمقیاس‌‌های این متغیر تدوین نموده‌ایم (به این شکل: مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر شادکامی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است) در صورتی که ۳ زیرمقیاس این متغیر بر اثر اجرای مداخله روش مثبت گرایی بهبود یابند اما در ۴ متغیر دیگر تفاوت معناداری رخ ندهد فرضیه مزبور تایید می‌شود یا رد؟ این مشکل در طراحی چنین فرضیه وجود دارد. راه‌حل این مشکل ان است که می‌بایست مانند فوق، فرضیات بر اساس زیرمقیاس‌‌های متغیر نوشته شود که در این صورت می‌توان مستقلاً هریک از فرضیات فرعی را رد یا تایید نمود. در بخش بحث و نتیجه‌گیری نیز می‌توان بر روی متغیرهای اصلی (یعنی شادکامی و امید) بحث و بررسی پرداخت.

لینک‌های مفید و مرتبط دیگر را مطالعه کنید.

پروف مقاله یا Galley Proofs چیست؟

نامه پذیرش مقاله و سوالات متداول پژوهشگران درباره آن