نوشته‌ها

مفهوم گپ پژوهشی یا شکاف تحقیقاتی و چگونگی تعیین آن

مفهوم گپ پژوهشی یا شکاف تحقیقاتی و چگونگی تعیین آن

گپ تحقیق چیست؟ امروز ما در مورد شکاف تحقیق صحبت می‌کنیم: گپ تحقیقاتی یا شکاف تحقیقاتی چیست، چگونه آن را شناسایی کنیم و نحوه استفاده از آن. سعی می‌گردد این توضیحات به شکلی ارایه شود که شما بتوانید تحقیقات ابتکاری و خلاقانه را پیدا کرده و دنبال کنید. چند درصد از پژوهشگران تا به حال احساس کرده‌اند که یک سوال جدید و هیجان انگیز را کشف کرده‌اند؟ مطالعات و پژوهشگران دانشجویان سال آخر تحصیلات تکمیلی معمولاً تحت فشار است و آنها در شرایط فوری و اضطراری می‌خواهند موضوعی را انتخاب کنند و در آن حوزه به دانش جدید بیافزایند. ما می‌توانیم به پیشرفت و دانش بشریت با پیدا کردن حوزه‌های بسیار جذاب و خلاقانه کمک کنیم. برای انجام این کار ابتدا باید یاد بگیریم که شکاف‌های تحقیق در ادبیات موجود را شناسایی کنیم. در این مطلب به توضیح کامل مطلبی با عنوان مفهوم گپ پژوهشی یا شکاف تحقیقاتی و چگونگی تعیین آن خواهیم پرداخت. با سایت اوج دانش همراه باشید.

مفهوم گپ پژوهشی یا شکاف تحقیقاتی و چگونگی تعیین آن

شکاف تحقیقاتی یا گپ به زبان ساده یک موضوع یا حوزه‌ای است که اطلاعات ناقص یا ناکافی آن این انگیزه را می‌دهد تا برای پیدا کردن آنها پژوهش و مطالعه‌ای صورت گیرد. با این حال، گپ تحقیقاتی را نباید با یک سوال تحقیق اشتباه گرفت. به عنوان مثال، اگر  سوال پژوهشی با عنوان رژیم غذایی سالم برای انسانها طراحی کنیم، می‌توانیم مطالعات زیادی و پاسخ‌های احتمالی این سوال را بیابیم. اما در سوی دیگر، اگر ما درمورد اثرات داروهای ضد افسردگی در زنان باردار سوال کنیم، نمی‌توانیم داده‌هایی بسیار شفاف و دقیق پیدا کنیم. این حوزه، یک شکاف تحقیق است. هنگامی که یک شکاف تحقیق را شناسایی می‌کنیم، مسیری را برای تحقیقات بالقوه جدید و هیجان انگیز مشخص کرده‌ایم (طراحی جداول در مقاله علمی و ۶ توصیه مهم برای آن).

Don't know where to start 6 Tips on identifying research gaps

مفهوم گپ پژوهشی یا شکاف تحقیقاتی و چگونگی تعیین آن : چگونه می‌توانیم شکاف‌های تحقیقاتی را پیدا کنیم؟ 

با توجه به حجم تحقیقات موجود، شناسایی شکاف تحقیق می‌تواند غلط یا حتی غیرممکن باشد. اغلب، وقت نداریم که هر مقاله‌ای را که در مورد حوزه پژوهشی و تحصیلاتی ما منتشر شده را بخوانیم. به طور مشابه، شما مجبور نیستید هر مقاله را بخوانید. پس چگونه می‌توان یک شکاف تحقیق را شناسایی کرد؟  تکنیک‌های مختلف در رشته‌های مختلف وجود دارد، اما ما می‌توانیم بسیاری از آنها را به چند مرحله کاهش دهیم که عبارتند از:

– سوال یا موضوع برانگیزاننده خود را تعیین کنید.

– اصطلاحات کلیدی یا کلیدواژگان مرتبط با موضوع خود را پیدا کنید.

– ادبیات تحقیقی را مرور کنید و به دنبال این کلیدواژه‌ها باشید و مجلات و مقالات مربوط به آن را پیدا کنید (بیشتر بخوانیم: چگونه برای نگارش مقاله یا پایان نامه ادبیات پژوهشی جدید جستجو کنیم؟).

– نشریات معتبری که شامل کلیدواژگانی که شما در بالا آنها را یافته‌اید مطالعه کنید (بیشتر بخوانیم: یک روش ساده برای دسترسی سریع به منابع مرتبط با پژوهش).

– موضوعاتی را شناسایی کنید که در مقالات و نشریاتی که شما معین کرده‌اید و به دنبال آنها بودید اشاره نشده‌اند (بیشتر بخوانید: ۱۱ موتور جستجوی عالی برای محققان و پژوهشگران را بشناسید).

این آخرین مرحله است که همه ما آن را چالش برانگیز قلمداد می‌کنیم. اینکه شما سعی کنید بفهمید که مقالاتی که شما پیدا کرده‌اید چه چیزی را معین نکرده‌اند و به آنها جواب دقیقی نداده‌اند بسیار دشوار است. معمولاً یکی از بهترین روش‌ها آن است که شما لیستی از اطلاعات ناسازگار و غیرشفاف را فراهم سازید که در درون مقالات آنها را پیدا کرده‌اید. شما همچنین می‌توانید به بخش پیشنهادات تحقیق که مولفان مقاله در انتهای مقاله می‌نویسند مراجعه کنید. اگر مقاله‌ای در یک مجله معتبر چاپ شده باشد و خود مقاله نیز قوی باشد، می‌تواند پیشنهادات تحقیقی نابی را به ما ارایه دهد. مطالعه چندین مقاله و یادداشت برداری از پیشنهادات پژوهشی آنها به شما ایده‌‌های خلاقانه‌ای خواهد داد. 

 

نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی

نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی

یکی از پرتکرارترین سوالات پژوهشگران در آغاز و حتی در ادامه راه پژوهش نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی است. فرضیه یکی از اساسی‌ترین ارکان پژوهش می‌باشد که پژوهشگر در ابتدای پژوهش می‌بایست در پاسخ به سوال پزوهش آنها را ارایه کند. به زبان ساده، وقتی شما در منزلتان اثر رطوبتی در سقف و دیوار خانه می‌بینید فورآ شروع به گمانه زنی می‌کنید. احتمال دارد لوله آب طبقه فوقانی ترکیده است، یا سیتم لوله کشی منزل خودتان دجار مشکل شده است و احتمالات دیگر. همین گمانه زنی‌ها در زبان علم به نام فرضیه شناخته می‌شود. در مرحله اول شما مشکلی را تشخیص داده‌اید (اثر رطوبت بر دیوار و سقف) و در مرحله دوم فرضیاتی درباب علت و دلایل احتمالی حادثه مطرح می‌کنید که بعد از مطرح نمودن این فرضیات، یک به یک هریک از آنها مورد آزمون گذاشته شده و رد یا تایید می‌شوند. در حقیقت ما یک تحقیق بنیادی انجام داده‌ایم و چه بسا در طول یک ماه یا یکسال به صورت ناخودآگاه چندین پژوهش مشابه بنیادی و کاربردی انجام می‌دهیم. در این مطلب به ذکر نکاتی در باب نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی ذکر می‌کنیم. دقت نمایید که فرضیات در پژوهش‌های بنیادی و کاربردی تاحدودی با یکدیگر متفاوت هستند اما مفهوم و اساس آن یکسان است؛ و اینکه در این مطلب فقط بخشی از نکات ضروری مورد نظر در طراحی فرضیات ذکر می‌شود و امیدواریم در همین مقدار نیز بتوانیم به پژوهشگران عزیز کمک نماییم. با وب سایت چاپ مقاله اوج دانش همراه باشید.

+ نحوه انتخاب موضوع پژوهش و شش نکته اساسی آن

+ محاسبه آنلاین قیمت ترجمه مقالات را در نیتیو پیپر انجام دهید

نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی

فرضیات بر اساس تشخیص مشکل ارایه می‌شوند و هرگونه اشتباه در تشخیص مشکل باعث خواهد شد تا فرضیات ارایه شده نیز با ایراد مواجه شود و در نهایت تمامی نتایج پژوهش غیرکاربردی و اشتباه باشد. بر همین اساس است که گفته می‌شود در انتخاب عنوان پژوهش که همان تشخیص مشکل است دقت لازم را داشته باشید و پیشینه پژوهش را خوب مطالعه نمایید. در زیر ما به ذکر یک مثال پرداخته‌ایم. در گام اول موضوع پژوهشی ارایه شده است و در مرحله بعدی فرضیات پژوهش متناسب با آن ذکر شده است.

موضوع پژوهش: بررسی اثر بخشی آموزش مداخله مثبت‌گرایی گروهی بر شادکامی و امید دانش آموزان منطقه ۵ شهر تهران

برای نوشتن فرضیه دقیق به این موضوع پژوهشی نیازمند آن هستیم که در گام اول متغیر مستقل و وابسته را تشخیص دهیم. متغیر مستقل در این موضوع پژوهشی عبارت است از درمان مثبت گرایی گروهی، و متغیر وابسته عبارت است از دو متغیر که شادکامی و امید می‌باشند. بنابراین، پژوهشگر در این پژوهش می‌خواهد دو متغیر را در دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران بررسی نماید.

فرضیه اصلی این پژوهش:

مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر درمان شادکامی و امید دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

HYPOTHESIS Logo noBkgنحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی

فرضیه اصلی در این پژوهش با اندکی تغییری در عنوان پژوهش انجام می‌شود. اما در نگارش فرضیات فرعی بحث تا حدودی متفاوت است. فصل چهار پایان نامه یا بخش نتایج مقاله در حقیقت بر اساس فرضیات فرعی انجام می‌شوند. در پزوهش‌هایی که در انها دو متغیر وابسته وجود دارد (مانند شادکامی و امید) نمی‌توان فرضیه اصلی را مدنظر قرار داد و آن را مستقلاً تایید یا رد نمود زیرا احتمال دارد مثلاً در فرضیه فوق روش مثبت گرایی گروهی بر شادکامی تاثیرخوبی داشته باشد اما بر روی امید تاثیری نداشته باشد، بنابراین در این صورت نه می‌توان فرضیه را رد کرد و نه تایید. بنابراین اهمیت فرضیات فرعی در اینجا مشخص می‌شود. در زیر فرضیات فرعی برای این عنوان پژوهش را آورده‌ایم:

فرضیات فرعی این پژوهش:

مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر شادکامی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر امید دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

اکنون می‌توان هریک از فرضیات را مورد آزمون قرار داده و آنها را مستقلاً رد یا تایید نمود. همچنین، بخش بحث و نتیجه‌گیری در مقاله و پایان نامه را نیز می‌توان بر اساس همین فرضیات فرعی نگارش نمود.

اما هنوز مشکلاتی پابرجاست و می‌توان بررسی این پژوهش را دقیقتر نیز نمود. احتمال دارد هریک از متغیرهای وابسته در این پژوهش دارای سطوح یا زیرمقیاس‌هایی نیز باشند. برای مثلا احتمال دارد متغیر شادکامی در درون خود متشکل از زیرمقیاس‌های مختلفی باشد. برحسب پرسشنامه‌ای که پژوهشگر انتخاب می‌کند تا شادکامی گروه نمونه را بسنجد، اگر این ابزار حاوی زیرمقیاس باشد می‌بایست این زیرمقیاس‌ها در فرضیات فرعی مطرح شوند. فرض کنید در این مثال شادکامی را با پرسشنامه شادکامی آکسفورد که ۷ زیرمقیاس دارد می‌خواهید بسنجید. در این صورت فرضیات فرعی را می‌بایست به این شکل بنویسید:

۱- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر خودپنداره دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۲- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر رضایت از زندگی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۳- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر آمادگی روانی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۴- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی سر ذوق بودن دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۵- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی احساس زیبایی شناختی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۶- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر خودکارامدی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

۷- مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر امیدواری (زیرمقیاس شادکامی) دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

در مرحله بعدی، می‌بایست فرضیات بر اساس متغیر وابسته دوم یعنی امید طراحی گردد. فرض کنیم متغیر امید در این پژوهش با استفاده از پرسشنامه امید میلر سنجیده خواهد شد. پرسشنامه امید میلر زیرمقیاس ندارد و تنها یک نمره کلی از میزان امیدواری در فرد را نشان می‌دهد. بنابراین می‌توان فرضیه فرعی را به شکل زیر مطرح نمود:

مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر امید دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است.

شکل فرضیه نویسی فوق صحیحترین شکل ممکنه برای نگارش فرضیات است. همانطور که مطرح شد شادکامی در این پژوهش و با توجه به پرسشنامه مورد استفاده دارای ۷ زیرمقیاس است. فرض کنید ما فرضیه را بدون توجه به زیرمقیاس‌‌های این متغیر تدوین نموده‌ایم (به این شکل: مداخله مثبت‌‌گرایی گروهی بر شادکامی دانش‌آموزان منطقه ۵ شهر تهران تاثیرگذار است) در صورتی که ۳ زیرمقیاس این متغیر بر اثر اجرای مداخله روش مثبت گرایی بهبود یابند اما در ۴ متغیر دیگر تفاوت معناداری رخ ندهد فرضیه مزبور تایید می‌شود یا رد؟ این مشکل در طراحی چنین فرضیه وجود دارد. راه‌حل این مشکل ان است که می‌بایست مانند فوق، فرضیات بر اساس زیرمقیاس‌‌های متغیر نوشته شود که در این صورت می‌توان مستقلاً هریک از فرضیات فرعی را رد یا تایید نمود. در بخش بحث و نتیجه‌گیری نیز می‌توان بر روی متغیرهای اصلی (یعنی شادکامی و امید) بحث و بررسی پرداخت.

نحوه انتخاب موضوع پژوهش و شش نکته اساسی آن

نحوه انتخاب موضوع پژوهش و شش نکته اساسی آن

بسیاری از محققان برای انتخاب عنوان مقاله وسواس زیادی به خرج نمی‌دهند. گویی آنها از ارزش و اهمیت نام محصول خود اطلاع ندارند و درواقع دقیقاً مقاله مانند یک محصولی است که برای جلب توجه نیازمند داشتن یک عنوان مناسب است. عنوان جذاب علاوه بر تحت تاثیر گذاشتن خوانندگان حتی نظر داوران مجله برای انتشار آن را نیز جلب می‌کند. اما واقعاً برای انتخاب عنوان چه باید کرد؟ در زیر به نحوه انتخاب موضوع پژوهش و شش نکته اساسی آن پرداخته می‌شود. با وب سایت چاپ مقاله اوج دانش همراه باشید.

۱- عنوان مقاله نباید طولانی باشد.

بسیاری از خوانندگان مقاله مخصوصاً خوانندگان بی حوصله با دیدن یک عنوان طولانی و پیچیده از خیز خواندن و حتی بازکردن آن می‌گذرند. پاویا و همکارانشان در تحقیقی نشان دادند که مقالاتی که عناوین کوتاهی دارند بیشتر مورد استناد در مقالات مختلف قرار گرفته‌اند. این نتیجه نشان می‌دهد بسیاری از محققین نیز تاحدودی بی حوصله هم هستند! عنوان خوب حدود ۱۶ کلمه را در برمی‌گیرد و سعی کنید از استفاده از کلماتی مانند “اثربخشی”، “مقایسه”، و “مطالعه موردی …” استفاده نکنید. برای مثال موضوع “بررسی و تعیین اثربشخی درمان روانپویشی کوتاه مدت جهت کاهش اختلافات و تعارضات  زناشویی کارکنان شرکت نفت شهرستان ….” می‌توانید از عنوان “کاربرد درمان روانپویشی برای کاهش اختلافات زناشویی کارمندان شرکت نفت” استفاده نمایید.

۲- در کوتاه بودن عنوان مقاله افراط نکنید.

اگر در عنوان مقاله اطلاعات بسیار کمی وارد کنید احتمال دارد بسیاری از خوانندگان خود را از دست بدهید. برای مثال مقاله‌ای با عنوان “نشانگرهای زیستی جدید سرطان” برای یک مقاله بسیار محدود است. سعی کنید اطلاعات بیشتری از کار خود ارایه نمایید تا آن را در مقایسه با پژوهش‌های دیگر خاصتر نمایید.

نحوه انتخاب موضوع پژوهش و شش نکته اساسی آن

۳- از سوال و یک جمله کامل برای عنوان مقاله استفاده نکنید.

یک عبارت توصیفی برای عنوان پژوهش استفاده کنید نه یک جمله.  همچنین از سوال نباید به عنوان موضوع پژوهش استفاده شود.

۴- عنوان خود را بازاری انتخاب نکنید.

بسیاری از مولفین در عنوان پژوهش خود از کلمات و اصطلاحاتی مانند “برای اولین بار”، “کشف”، “معرفی” استفاده می‌کنند که به نظرشان مقاله آنها را جذاب تر می‌کند و آن را در سرلیست مقالات محققان برای خواندن قرار می‌دهد. مثلاً محققی که از کشف شگفت انگیز یک رابطه جدید بین دو متغیر در عنوان مقاله خود استفاده می‌کند شاید این ارتباط برای وی تاکنون ناشناخته باشد و محققانی وجود دارند که ۵ یا ۶ سال پیش در پژوهش‌های خود یا پژوهش‌های دیگران وجود ارتباط فوق را مطالعه نموده بودند. چنین مساله‌ای به یک بی‌اعتمادی نسبت به کلیت مقاله ختم می‌شود که ممکن است مقاله خوانندگان خود را از دست بدهد و یا در مرحله اول از مانع داوران مجله جان سالم به در نبرد. توجه کنید که در عنوان مقاله هر ادعایی که داشته باشید می‌بایست در درون مقاله و نتایج آن به آن ادعا جامه عمل بپوشانید.

۵- آوردن نام یک گونه و یا نژاد خاص

در برخی از پژوهش‌ها ذکر نام دقیق یک گونه و یا نژاد باعث می‌شود توجه و نظر خوانندگان به ان مقاله جلب شود.

۶- کلید واژگانی را بیشتر به کار ببرید که مورد توجه خوانندگان است.

نام بردن از روش پژوهش برای مثال “گروه درمانی” یا متد انجام پژوهش مانند “مطالعه موردی” در عنوان مقاله آن را از دید خوانندگان می‌اندازد. بیشتر سعی کنید که با استفاده از کلید واژه‌های رایجتر عنوان خاص خود را انتخاب کنید.

لینک های مرتبط دیگر را مطالعه کنید:

چاپ و پذیرش مقاله در مجلات علمی

پذیرش و چاپ مقاله isi تضمینی

پذیرش مقاله ISI و ISC فوری