چرا از فرمت MLA و APA در نوشته‌های‌مان استفاده کنیم؟

دو استاندارد رایج که از دانشجویان خواسته می‌شود رعایت کنند عبارتند از شیوه‌نامهٔ ام‌ال‌اِی (Modern Language Association) و شیوه‌نامۀ ای‌پی‌آی (American Psychological Association). در ادامه به اهمیت آن‌ها و تغییراتی که این فرمت‌ها در نگارش آکادمیک شما ایجاد می‌کنند می‌پردازیم.

+ بیشتر بخوانید: قواعد کلی مقاله نویسی به سبک APA

نکته: سایر فرمت‌ها نیز اغلب استفاده می‌شوند، مانند شیکاگو (Chicago) و ترابیان (Turabian). با این حال، در بیشتر موارد، درخواست می‌شود از فرمت ام ال آی یا ای پی آی استفاده کنید.

تاریخچۀ ای‌پی‌آی  به اواسط دهۀ ۲۰ قرن بیستم برمی‌گردد. این شیوه‌نامه عمدتاً در رشته‌هایی مانند علوم اجتماعی، جامعه‌شناسی، روانشناسی، حقوق، و آموزش به کار می‌رود. ام‌ال‌اِی قدمتی پنجاه‌ساله دارد. این شیوه‌نامه نیز در موسسات آموزشی‌ای رایج است که اعضای آن با علوم انسانی سر و کار دارند.

فرمت‌ها ساختاری دقیق برای محتوای نوشتاری فراهم می‌کنند که هم برای خواننده‍ا و هم برای نویسنده‌ها ساده‌اند. برخی عناصر نوشتاری که با توجه به فرمت تغییر می‌کنند عبارتند از:

• عنوان مقاله
• سرآیند صفحه
• بخش رفرنس
• نقل‌قول مستقیم و ارجاعات درون‌متنی
• صفحۀ نهایی و پیوست‌ها

مزایایی شیوه‌های فرمت‎‌بندی

 دو نکتۀ اصلیِ شیوه‌نامه‌ها که باید روی آن‌ها تاکید کنیم عبارتند از:

• خواندن و درک مطلب را برای مخاطب‌تان ساده می‌کند.
• کاربرد مجموعه‌ای از ساختارها را برای فرمت‌بندی و سازماندهی متن الزامی می‌کند.

این‌ها ویژگی‌های مهمی هستند که نباید دست کم گرفتشان! بسیاری از اوقات استادان دانشگاه الزامات خاصی را به شما گوشزد نمی‌کنند. با این حال، اگر روی تکالیف آکادمیک‌تان کار می‌کنید، باید به فرمت مقاله یا پژوهش توجه بیشتری کنید.

ساختارمندبودن عنوان اصلی و بدنۀ پروژه و نبود اشتباه در فهرست کتاب‌شناسی نشان می‌دهد به راهبردهای مطالعه علاقه‌مندید و دانشجویی متعهد و دقیق هستید که اهمیت یک مقالۀ آکادمیکِ خوش‌خوان را درک می‌کند.

+ بیشتر بخوانید: در یک مقاله چه تعداد رفرنس باید ذکر شود؟

مزیت دیگری که نگارش آکادمیک از آن بهره می‌برد خواندن سادۀ متن توسط مخاطب و دسترسی بهتر به ساختار و سازمان‌دهی مقاله است. با فرمت استانداردشدۀ رفرنس‌ها، خواننده‌ها به‌راحتی ارجاعاتی را که برای هر منبع داده‌اید از طریق ارجاعات درون‌متنی، پانویس‌ها و زیرنویس‌ها دنبال می‌کند. لازم نیست بپرسند یا حدس بزنند یک نقل‌قول خاص یا ایده از کدام منبع آمده است. پیروی از این شیوه‌نامه‌ها، کار دانشجویان را از لحاظ فرمت‌بندی یکدست می‌کند. صرف‌نظر از اینکه دانشجوی کدام دانشگاهید، صحت سبک‌بندی ای‌پی‌آی یا ام‌ال‌ای باید به‌خوبی و به‌طور یکسان حفظ شود.

شیوه‌نامه‌ها چه بهره‌ای به نویسنده می‌رسانند

اگر قواعدی باشد که جزئیات تمام فرمت‌بندی‌ها را شامل شود، تنها چیزی که نیاز دارید اعمال کردن آن‌ها در مقاله است. اگر شیوه‌نامۀ ای‌پی‌آی یا ام‌ال‌ای نبود، هر استاد دانشگاهی دستورالعمل مخصوص به خودش را طلب می‌کرد و فرآیند کلی نگارش بی‌دروپیکر می‌شد.

ارجاع‌دهی و فرمتی که استفاده می‌کنید براساس تمرکز آکادمیک‌ و تخصص‌تان متفاوت است. برای مثال، دستنامۀ ام‌ال‌ای در رشته‌هایی مانند زبان، ادبیات و فرهنگ و هنر به کار می‌آید. از سوی دیگر، ای‌پی‌ای در مطالعات اجتماعی کاربرد داشته و بیشتر در روانشناسی، جرم‌شناسی، تجارت، اقتصاد و غیره کاربرد دارد. بنابراین، هنگامی که دربارۀ علوم طبیعی یا اجتماعی می‌نویسید، انتخاب فرمت روشن است.

ارائه و سازماندهی نیز مهم‌اند زیرا حیاتی‌ترین مولفه‌های ساختاردهی و انتشار یک مقالۀ خوش‌طرح هستند. راهنمای سبک‌بندی کمک می‌کند تا بدنۀ مقاله و سایر اطلاعات به شیوه‌ای ارائه‌پذیر سازماندهی شود. می‌دانید که نمودارها، چارت‌ها و تصاویر را با چه فرمتی در مقاله قرار دهید تا مخاطب اصل موضوع را به‌خوبی درک کند. سبک‌بندی یکی از مولفه‌های فرمت‌دهی حرفه‌ای است که ناشران و استادان دانشگاه به دنبالش هستند.

سرقت علمی و نگرانی‌های اخلاقی

به‌دلیل فرمت‌بندی دقیق ارجاعات و منابع در رساله، پژوهش یا مقاله، مسئلۀ سرقت ادبی تقریبا همیشه مرتفع می‌شود. ای‌پی‌ای و ام‌ال‌ای تاکید زیادی روی فرمتینگ صحیح نقل‌قول‌ها و رفرنس‌ها دارند. برخی از استادان صرفاً به‌همین خاطر استفاده از شیوۀ نگارشی آن‌ها را الزامی کرده‌اند تا با روشی جامع و واضح بتوانند رفرنس‌ها و منابع را کنترل کنند.

سرقت علمی (plagiarism) در بیشتر محافل آکادمیک جرم محسوب می‌شود. استادان و سرپرست‌های دانشکده‌ها مسئولند تا مصادیق آن را کنترل کنند. یکی از اهداف شیوه‌نامه‌ها پیشگیری از سرقت علمی و کمک به ناشران در کنترل منابع استفاده‌شده است.

دستورالعمل‌های ای‌پی‌ای و ام‌ال‌ای گسترده‌اند و بسیاری از موضوعات را پوشش می‌دهند. با دانستن قواعد، هیچ دانشجوی آگاهی مرتکب سرقت علمی نمی‌شود.

استفادۀ صحیح از ای‌پی‌ای و ام‌ال‌ای نشان می‌دهد که پروژه بر مبنای آثار، مطالعات، و نظریات موجود اجرا شده است. با این کار هم قابلیت اعتماد پژوهش را نشان می‌دهید و هم زمینه را برای پژوهش‌های بیشتر گسترش می‌دهید.

یادداشت نهایی

استفاده از دستورالعمل‌ها سخت به نظر می‌رسد، اما مزیت آن‌ها به تمام محدودیت‌ها و معایب برتری دارد و فرآیند آماده‌سازی مقاله را آسان می‌کند.

نوشته چرا از فرمت MLA و APA در نوشته‌های‌مان استفاده کنیم؟ اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

تفاوت کاربردها، محدودیت ها و پیشنهادات در مقاله

کاربردها (Implications)، محدودیت‌ها (Limitations) و پیشنهادات (Recommendation) مولفه‌های بسیار مهم بخش نتیجه‌گیری (Conclusion) مقاله هستند که یافته‌های مقاله را خلاصه و ماهیت پژوهش شما را نمایش می‌دهند. در زیر به تفاوت‌های هریک از این سه بخش می‌پردازیم.

۱- کاربردها (Implications): این بخش گزاره‌هایی هستند که شما از طرح پژوهشی‌تان بیرون کشیده‌اید. این گزاره‌ها نشان می‌دهند که پژوهش شما تا چه اندازه مفید و کاربردی بوده است و  اینکه می‌توان از پژوهش شما در سیاست‌گذاری‌ها برای اقدام در حوزه‌‌ای خاص (مانند سلامت، تحصیل، مشاغل و …) استفاده نمود. از طریق این کاربردهاست که می‌توانید نشان دهید پژوهش شما چقدر در زندگی واقعی و در عمل قابل لمس و به کارگیری است (اصول نوشتن قسمت بحث و نتیجه گیری).

۲- محدودیت‌ها (Limitations): محدودیت‌ها در مقاله به خوانندگان کمک می‌کند درک صحیحی از بک گراند و زمینه‌ای که یافته‌ها در آن به دست آمده و تفسیر شده‌اند پیدا کنند. محدودیت‌ها کاستی‌های پژوهش را نشان می‌دهند که ممکن است بر اساس چندین دلیل مانند در دسترس نبودن منابع، استفاده از طرح نحقیقی  یا روش نتحقیق ناکارآمد،یا عدم دسترسی به ابزار سنجشی قوی و دقیق. بیان محدودیت‌های پژوهش کمک خواهد نمود که مولف تصویری واقع‌گرایانه از پژوهش خودش نشان دهد. همچنین، انجام دهنده پژوهش با بیان محدودیت‌ها مشخص می‌سازد تا چه حد و دامنه‌ای میتوان از پژوهش وی استفاده کرد را می‌رساند (اصول نگارش محدودیت های تحقیق در مقاله و پایان نامه).

۳- پیشنهادات (Recommendations): پیشنهادات از دل پژوهش استخراج می‌شوند و نشانگر اقدام اضافی آتی یا طرحی جایگزین هستند. به محض اینکه محدودیت‌های پژوهش را نگارش نمودید، می‌توانید بر حسب همان محدودیت‌]ا پیشنهاداتی ارایه بدهید که در آنها، چنین محدودیت‌های رفع شده‌اند. شما در  واقع بر اساس محدودیت‌‌هایی که در طی پژوهش خود داشته‌اید و بر اساس شکاف موجود در آنها به پژوهشگران آینده پیشنهادی ارایه می‌کنید که بتوانند محدودیت‌های موجود در پژوهش شما را مرتفع سازند. همچنین، شما می‌توانید ابعاد دیگری از موضوع پژوهش را که علاقمند به بررسی آن بوده‌اید ولی نتوانستید در پژوهش حاضر آنها را بررسی کنید به عنوان پیشنهاد پژوهش مطرح سازید. گاهاً در طول فرآیند پژوهش و جستجوها و تحلیل‌ها، پژوهشگران با مولفه‌‌هایی برخورد می‌کنند که در آغاز پژوهش از آنها خبر نداشتند یا اینکه ایده و یا مولفه جدیدی را کشف کرده‌اند. این موارد نیز می‌توانند به عنوان پیشنهادات پژوهش مطرح شوند.

نوشته تفاوت کاربردها، محدودیت ها و پیشنهادات در مقاله اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

اگر قصد اخذ مشاوره در حیطه تحلیل آماری پژوهش خود دارید از این لینک ثبت سفارش کنید

پر تکرارترین اشتباهات آماری مقاله ها از نظر داوران مجلات

۱- وجود اشتباه در طرح تحقیق. برای مثال،رعایت تصادفی بودن یا نبودن انتخاب نمونه‌‌ها و جایگزینی آنها در پژوهش‌های آزمایشی؛ انتخاب گروه کنترل نامناسب و …).

۲- اشتباه در تحلیل داده‌ها. نمونه استفاده از آزمونهای اشتباه می‌تواند مثلاً انجام آزمون تی مستقل برای دو گروه وابسته باشد؛ یا گزارش ارزش p بدون آوردن تحلیل‌های آماری، و یا استفاده از رگرسیون خطی بدون بررسی پیش‌فرضهای این آزمون.

۳- اشتباه در ارایه داده‌ها. برای مثال، نوشتن خطای استاندارد به جای انحراف معیار در توصیف داده‌ها، استفاده از نمودارهای مختص متغیرهای اسمی (مانند پای چارت) برای توصف متغیرهای فاصله‌ای.

۴- وجود اشتباهات گسترده در تفسیر داده‌‌ها. بسیاری از پژوهشگران هرچند آزمون آماری را درست انجام داده‌اند اما تفسیری که از نتیجه این آزمون آماری انجام میدهند اشتباه است. این خطا در آزمون‌های آماری رایج‌تر از سه مورد دیگر است.

اگر اشتباهات بخشی از توصیف تحلیل‌های آماری باشد، به سادگی قابل حل و فصل می‌باشد. با این حال، اگر اشتباهات در بخش تحلیل داده‌ها، تفسیر داده‌ها و بحث نتایج رخ داده باشد، مقاله به تغییرات گسترده‌ای نیاز خواهد داشت. در مقابل، اگر اشتباهات در بخش طرح پژوهش رخ داده باشد مقاله می‌بایست به صورت کلی بازنگری شود و معمولاً این ایراد زمانی رفع می‌گردد که کل پژوهش مجدداً انجام شود. بنابراین، وجود اشتباه در بخش طرح پژوهشی بسیار خطرناک است و احتمال زیاد کلیت پژوهش را زیر سوال می‌برد.

همانگونه که قبلاً گفتیم، اگرچه تحلیل‌های آماری ابزاری اصلی برای پژوهش هستند، اما استفاده درست یا نادرست از آنها چه عمدی یا سهوی، گسترده است. در حقیقت، روزبه‌روز مشخص می‌شود که عمده‌ترین دلیل ریجکت مقالات به خاطر تحلیل‌های آماری و تفاسیر و نحوه گزارش آنهاست. در عمل چه عواملی در شکل‌گیری اشتباهات آماری وجود دارند؟ در زیر به تشریح هریک از انها می‌پردازیم.

لازم به ذکر است عواملی که در زیر بیان می‌شوند با عوامل چهارگانه فوق‌الذکر در ارتباط هستند.

_ عدم شفافیت در نمایش داده‌ها.

مقاله نمایانگر روشهای آماری و تحلیل داده‌ها است. در این نمایش، مواردی وجود دارد که باعث می‌شود وضوح انتقال پیام دچار مشکل شود: بسیاری از مقالات، فرضیات پژوهش را به خوبی بیان نمی‌کنند. در یک مطالعه مقطعی که در آن از دانشجویان نظرسنجی شد، ۵۷ درصد  بیان نمودند که آزمونهای آماری دشوار و سخت هستند؛ ۵۲ درصد در تبیین ارزش p مشکل داشتند، ۳۶ درصد تعریف دقیقی از انحراف معیار ارایه ندادند، و ۵۰ درصد در تعیین حجم نمونه مشکل داشتند. چنین مواردی نشان میدهد که نه فقط طرز صحیح انجام آزمون آماری لازم است، بلکه باید تفسیر و ارایه دقیق و درست آنها نیز مهم است.

_ تصمیم‌گیری ضعیف قبل از جمع‌آوری اطلاعات.

تصمیم‌گیری درباره انجام آزمونهای آماری می‌بایست در اولیه‌ترین مراحل آزمایش صورت گیرد. برای مثال، زمانیکه تصمیم گیری برای تعداد نمونه صورت می‌گیرد باید تصمیم گرفته شود که از چه نوع آزمونی باید استفاده نمود. این تصمیم اهمیت کاربردی در  نتایج و برون‌دادهای پزوهش خواهد داشت. مثلاً در پژوهش همبستگی و رگرسیون، احتمالاً شما متغیرهای زیادی دارید. اگر حجم نمونه متناسب با تعداد متغیرها نباشد و آن را کم انتخاب نموده باشید یقیناً نتایج پزوهش‌ شما تحت تاثیر حجم نمونه کم دچار تحریف خواهد شد. تصمیم گیری همزمان تعداد نمونه و نوع آزمون آماری باعث می‌شود که نتایج پژوهش شما نمایانگر ارتباطاتی اشتباه و نادرست بین متغیرها نباشد.

_ سوگیری در انتخاب آزمونهای آماری و جمع‌آوری داده‌ها.

هنگام طراحی پژوهش، پژوهشگر باید توجه زیادی به مواردی چون گروه کنترل، تصادفی‌سازی، نحوه انجام پژوهش و سنجش‌ها و زمان انجام سنجش‌ها داشته باشد. با انتخاب یک نمونه آماری بزرگ، عملاً عامل تصادف باعث از بین رفتن سوگیری‌های احتمالی می‌شود. همچنین، محققان به انتخاب تصادفی نیز بسنده نمی‌کنند و در طرح‌های پژوهشی جایگزینی تصادفی را هم رعایت می‌کنند. بدان معنا که افراد مشارکت کننده در پژوهش اینکه در گروه آزمایش قرار گیرند یا گروه کنترل، به صورت تصادفی مشخص می‌گردد.

نوشته پر تکرارترین اشتباهات آماری مقاله ها از نظر داوران مجلات اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

+ نامه پذیرش مقاله و سوالات متداول پژوهشگران درباره آن

تعیین درصد پذیرش و مدت زمان تقریبی داوری مجلات

ابتدا وارد سایت journalfinder.elsevier.com شوید. سپس عنوان مقاله و چکیده مقاله خود را در مکانهای مشخص شده وارد نمایید.

در این مثال ما عنوان و چکیده یک مقاله را وارد کرده‌ایم. این مقاله در فیلد روانشناسی بوده و بر این اساس ما گزینه life and health science را انتخاب کرده‌ایم. برحسب رشته خودتان حتما می‌بایست یکی از گزینه‌هایی که در زیر چکیده مقاله آمده را انتخاب کنید. بعد از آن بر روی گزینه find journal کلیک کنید.

همانگونه که مشاهده می‌کنید، ابزار جستجوی مجلات پایگاه الزویر ۱۰ مجله را برای این مقاله پیشنهاد داده که ما تصویر دو نتیجه آن را در عکس زیر آورده‌ایم.

همانطور که عکس فوق نشان می‌دهد، طول مدت داوری مجله اول که ضریب تاثیر هم ندارد حدود ۱۱ هفته طول می‌کشد و درصد نرخ پذیرش این مجله ۶۴ درصد است. همچنین، مجله دوم با داشتن ضریب تاثیر ۴/۰۹ در ۴ هفته به صورت میانگین داوری مقالات را ارایه می‌دهد و نرخ پذیرش آن ۱۷ درصد است.

با توجه به این آمار، پژوهشگران می‌توانند مجله مورد نظر خود را بسیار ساده‌تر استفاده کنند. همانطور که مشاهده می‌شود، مجله اول در مقایسه با مجله دوم ریسک پایین ریجکت شدن را دارد. پژوهشگر باید تخمین بزند که مجله دوم ظاهراً سختگیری زیاد علمی در باره مقالاتی که دریافت می‌کند اعمال میدارد. این اطلاعات بسیار عالی و ایده‌آل هستند تا پژوهشگران با چشم بازتری اقدام به انتخاب و ارسال مقاله خود نمایند.

نوشته تعیین درصد پذیرش و مدت زمان تقریبی داوری مجلات اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

بیشتر بخوانید:نامه پذیرش مقاله و سوالات متداول پژوهشگران درباره آن

بیشتر بخوانید: تفاوت مدلاین (MEDLINE) پاب‌مد (PubMed) و پابمد سنترال (PMC)

چاپ مقاله و مدت زمان تقریبی برای آن

به طور کلی و تقریبی می‌توان مدت زمان تقریبی برای انواع مجلات علمی برای مراحل داوری، پذیرش و چاپ  را به این صورت بیان نمود:

مجلات علمی تخصصی: دو تا ۴ ماه

مجلات علمی پژوهشی داخلی: ۶ ماه تا یکسال

مجلات خارجی دارای ضریب تاثیر (بدون امکان داوری سریع): ۶ ماه تا یک سال و بیشتر

مجلات خارجی دارای ضریب تاثیر (با امکان داوری سریع): دو هفته تا ۳ ماه

مجلات خارجی دارای نمایه ISI، SCOPUS، ISC با ضریب تاثیر پایین و یا رده بندی Q1 تا Q4 برای مجلات اسکوپوس: بین ۱۵ روز تا ۴ ماه

قبل از اینکه کار نگارش مقاله خود را آغاز نمایید باید یک پاسخ دقیق به این سوال ارایه کنید: با چه هدفی می‌خواهید مقاله بنویسید؟ پاسخ به این سوال بسیاری از مسائل را روشن خواهد نمود. هدف پژوهشگران می‌تواند بر اساس نیاز آنها متفاوت باشد. شاید پژوهشگری صرفاً به قصد دریافت ترفیع درجه قصد انجام پژوهش را داشته باشد، پژوهشگر دیگر احتمال دارد به قصد اخذ پذیرش از دانشگاه‌های خارج از کشور پژوهشی را تدوین نماید و دیگری ممکن است برای شرکت در یک مصاحبه گزینشی این کار را انجام دهد.

باید ذکر کنیم تمامی اهدافی که در بالا ذکر شد از جمله اهداف ثانویه می‌باشند زیرا مشخص است که پژوهشگر هدف اصلی خود از انجام پژوهش را در درون مقاله و یا پژوهش خود ذکر می‌کند و آن احتمالاً پاسخ به یک سوال یا آزمون یک روش جدید و یا معرفی متغیر یا کشفی نو است.

وقتی هدف اولیه و اصلی از پژوهش را طراحی می‌کنید برای شما صرف زمان و بودجه مطرح نیست و اصلاً برای پژوهشگر اهمیت ندارد که مقاله او چه زمانی چاپ خواهد شد. اهمیت این موضوعات در اهداف ثانویه مشخص می‌گردد. به بیان صادقانه و شفاف، تمامی پژوهشگران در دنیا از مزایای پژوهش‌های خود بهره‌های مادی و معنوی زیادی می‌برند و در حقیقت همین بهره‌مندی موتور محرک بسیاری از پژوهشگران است.

با این تفاسیر، پژوهشگر می‌بایست هدف ثانویه خود را نیز از انجام پژوهش همان آغاز کار مشخص سازد. اگر قصد شرکت در یک مصاحبه گزینشی را دارد و فعالیت‌های پژوهشی برای وی تعیین کننده خواهد بود، سعی کنید کار خود را هرچه سریعتر آغاز نمایید و پژوهشی را انتخاب کنید که بتوانید در مدت زمان مشخص توان انجام آن را داشته باشید.

همچنین، شما می‌توانید مجلاتی برای خود انتخاب کنید که زمان پذیرش و چاپ آنها کوتاه مدت است. بسیاری از مجلات در ازای دریافت وجه، مدت زمان داوری و اعلام نتیجه را بسیار کوتاه می‌کنند (برای مثال ظرف یک یا دو هفته).

و یا از افراد متخصص و با تجربه کمک بگیرید تا با استفاده از تجربه و شناخت آنها از مجلات علمی مختلف، مجله‌ای را انتخاب نمایید که نتیجه داوری و فرآیند انجام آن را در اسرع وقت انجام داده و اعلام نماید.

مرکز پژوهشی اوج دانش با بهره‌مندی از افراد زبده و متخصص در امر چاپ مقاله و پذیرش مقاله در مجلات معتبر دنیا این امکان را در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد تا بر حسب نیاز و زمانبندی خود مقالات خود را در مجلات دلخواه و با کمترین زمان ممکنه به مرحله پذیرش و چاپ در آورند. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با آدرس ایمیل و شماره تماس ما از طریق صفحه تماس با ما، با مرکز اوج دانش در ارتباط باشید.

نوشته چاپ مقاله و مدت زمان تقریبی برای آن اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

چگونه از یک مقاله برای نوشتن پایان نامه استفاده کنیم؟

در آغاز باید متذکر شویم که در بخش‌های مختلفی از یک پایان نامه میتوان از مقالات مختلف استفاده کرد. معمولاً پژوهشگرانی که در آغاز راه هستند نمی‌دانند که از یک مقاله چگونه در پایان نامه استفاده کنند. در زیر به بخش‌هایی که می‌توان از یک مقاله در نگارش پایان نامه استفاده کرد اشاره می‌کنیم.

۱- انتخاب موضوع پژوهش

۲- نگارش بیان مساله (پروپوزال و فصل یک پایان نامه)

۳- پیشینه پژوهش (فصل دو پایان نامه)

۴- متدولوژی (فصل سوم پایان نامه)

۵- بحث و نتیجه‌گیری (فصل پنج یا شش پایان نامه)

(لازم به ذکر است در برخی رشته‌های علوم انسانی و رشته‌های پژشکی پایان نامه چهار فصل یا بیش از پنج فصل دارد).

برای اینکه شما بتوانید از یک مقاله به خوبی در بخش‌های فوق پایان نامه استفاده کنید، می‌بایست در وهله اول ساختار مقاله را بشناسید و آن را با بخش‌های مختلف یک پایان نامه همسانسازی کنید. در جدول زیر، به همسان‌سازی بخش‌‌های مختلف یک پایان نامه و مقاله اقدام نموده‌ایم.

چگونه از یک مقاله برای نوشتن پایان نامه استفاده کنیم؟

همانگونه که در جدول فوق مشاهده می‌کنید، در هریک از فصول پایان نامه‌، شما می‌توانید از بخش‌های خاص یک مقاله استفاده نمایید. بر این اساس، نتیجه‌گیری‌های زیر را می‌توانیم در باب استفاده از یک مقاله برای نگارش پایان نامه را به صورت زیر خلاصه کنیم:

۱- اگر در حال نگارش بیان مساله در فصل اول و یا بخش‌هایی از مبانی نظری و تمامی پیشینه پژوهش هستید، می‌توانید از قسمت مقدمه مقاله و چکیده آن استفاده نمایید. همچنین، برای نگارش پیشینه پژوهشی برای فصل دوم از بخش چکیده مقالات مختلف استفاده کنید. با این حساب، وقتی شما در حال نوشتن بیان مساله پایان نامه هستید، مطالعه بخش متدولوژی، نتایج و بحث و نتیجه‌گیری یک مقاله اتلاف وقت خواهد بود و بهتر است سریع سراغ مطالعه بخش مقدمه مقاله بروید تا بیان مساله خود را سریع شکل دهید.

۲- اگر در حال نوشتن فصل سوم پایان نامه هستید بهتر است به بخش مواد و روش‌های مقاله بروید و تمرکز مطالعه خود را بر آن بخش مقالاتی که سرچ نموده‌اید بگذارید. خواندن سایر بخشهای مقاله در حالی که فصل سوم پایان نامه خود را می‌نویسید بی‌فایده خواهد بود. 

۳- نتایج هر پژوهش منحصر به فرد است و شما عملاً نمیتوانید از بخش نتایج مقاله در پایان نامه استفاده خاصی ببرید. اما می‌توانید شکل گزارش جداول و عوامل مهم و تاثیرگذاری که شما نیز باید به آنها در فصل چهارم بپردازید را از بخش نتایج مقالات استخراج کنید. بسیاری از پژوهشگران، در ترسیم جداول آزمونهای مختلف یا ارایه گزارش نهایی از نتایج تحلیل‌ها ضعف‌های بسیاری دارند که مطالعه این بخش از مقالات می‌تواند راهگشا باشد. 

۴- منبع بسیار قوی برای نگارش فصل ۵ یا بحث و نتیجه‌گیری پایان نامه بخش آخر مقاله همان “بحث و نتیجه‌گیری” است. وقتی در حال نوشتن فصل پنج پایان نامه خود هستید، و نیاز دارید تا از مقالات استفاده نمایید، می‌توانید به مقالاتی که قبلاً برای نوشتن فصل دوم و فصل یک پایان نامه خود سرچ نموده‌اید مراجعه نموده و این بار بخش “بحث و نتیجه‌گیری” این مقالات را خوب مطالعه کنید. علاوه بر این، اگر قصد دارید مقالات جدیدی نیز مطالعه پیدا کنید سعی کنید بعد از تشخیص مرتبط بودن مقاله با پژوهش شما، مستقیماً به بخش بحث و نتیجه‌گیری مقاله رفته و مطالعه‌تان را روی آن متمرکز کنید.

نوشته چگونه از یک مقاله برای نوشتن پایان نامه استفاده کنیم؟ اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

ساختار بخش بحث و نتیجه‌گیری

۱- می‌توان این بخش را با ذکر دوباره هدف پژوهش شروع کرد. به مثال زیر توجه کنید:

پژوهش حاضر به منظور بررسی ارتباط بین گرم شدن هوای کرده زمین و تغییرات اقلیمی در دشت‌های شمال غربی ایران انجام گرفت.

۲- یافته‌ها به صورت خلاصه و به شکل جداگانه آورده می‌شود. به مثال زیر توجه کنید:

اولین یافته‌ای که از پژوهش حاضر به دست آمد، این بود که گرمایش زمین سبب کاهش آب‌های سطحی شده است.

۳- نتیجه به دست آمده را با نتایج پژوهش‌های پیشین مقایسه کنید و ذکر کنید که آیا این یافته با پژوهش‌های دیگر همسو بوده است یا خیر.

۴- یافته به دست آمده را تبیین کنید. چرا چنین نتیجه‌ای به دست آمده است. برای این کار می‌توانید از مدل‌ها یا نظریات مختلف استفاده کنید.

۵- تمام یافته‌های به دست آمده را در بخش نتیجه‌گیری خلاصه کنید.

۶- محدودیت‌های پژوهش را ذکر کنید و پیشنهاداتی برای پژوهش‌های آینده ارائه دهید.

اصول اساسی در نوشتن قسمت بحث و نتیجه گیری

۱- ابتدا با بياني كلي راجع به ماهيت نتايج، بحث را شروع كنيد. مي‌توان قبل از آن نيز يك بار ديگر هدف اصلي پژوهش راذكر كرد

۲-  ساختار اين بخش فني‌تر از ساير بخش‌ها است. از بحث در خصوص نتايج و تعبير و تفسير آن‌ها شروع مي‌شود، سپس يك نتيجه‌گيري از يافته‌هاي به عمل مي‌آيد.

۳- در قسمت نتيجه‌گيري سعي مي‌شود نتايج مطالعه حاضر در بدنه دانش موجود قرار گيرد. تلویحات نظري، عملي، تجربي و روش‌شناختي يافته‌ها بيان مي‌شود. در پايان محدوديت‌ها مطالعه حاضر و پيشنهادهايي براي مطالعات آتي مورد بحث قرار مي‌گيرد.

۴- اگر ساختار نگارش مقدمه را به مثابه قيفي در نظر بگيريم كه از كليات يعني زمينه بحث شروع مي‌شود و به جاي باريك قيف يعني فرضیات ختم مي‌شود؛ ساختار نگارش بحث مشابه يك قيف بر عكس است كه از جاي باريك يعني بحث و تفسير در خصوص تك تك نتايج شروع مي‌شود و به بالاي قيف يعني نتيجه گيري و بسترسازي براي ارائه نظريه و بسط دانش ختم مي‌شود.

۵- تبيين‌هاي ارائه شده را به نكاتي كه در مقدمه به آن اشاره كرديد ربط دهيد.

۶- نتايج را با كلمات متفاوت دوباره در اين قسمت تكرار نكنيد.

۷- يافته‌هاي جديد را در مقايسه با يافته‌هاي ديگران تفسير كنيد.

۸- تبيين‌هاي احتمالي همسويي و ناهمسويي نتايج مطالعه خود را با مطالعات ديگران بيان كنيد.

۹- به محدوديت‌هاي مطالعه خود اشاره كنيد. به مواردي اشاره شود كه در ارتباط با يافته‌هاي پژوهش است و تعميم پذيري آن‌ها را با اشكال مواجه مي‌سازد. گرفتاري‌هاي پژوهشگر در اين قسمت جايگاهي ندارد.

۱۰- پيشنهادهاي ارائه شده در راستاي حل محدوديت‌ها و قابل اجرا باشد.

۱۱- ذکر کمک هایی که این یافته به گسترش دانش نظری نموده است.

۱۲- مشخص کنید که یافته‌های شما در چه بخش‌هایی کاربرد دارد.

۱۳- احاطه یافتن بر نظریه‌ها و ادبیات پژوهش قبل از اقدام به تدوین این قسمت.

۱۴- خودداری از ارائه قضاوت‌های شخصی و آوردن تفسیرهای ورای داده‌ها.

۱۵- خودداری از ارائه تعمیم‌های فاقد شواهد و تعمیم‌های با شواهد اندک.

چاپ کتاب با مجوز رسمی

ثبت مقاله در مجلات علمی پژوهشی

پنج نکته استثنایی در ارزیابی کیفیت مقاله

چاپ مقاله در مجلات معتبر و ۷ نکته مهم آن از دیدگاه الزویر

نوشته بخش دهم: نوشتن قسمت بحث و نتیجه گیری اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.