نوشته‌ها

انواع مختلف ضریب تاثیر و جایگزین های IF را بشناسید

انواع مختلف ضریب تاثیر و جایگزین های IF را بشناسید

ضریب تاثیری که از طریق پایگاه تامسون رویترز معرفی می‌گردد با IF مشخص می‌گردد و چندین دهه است که در جوامع دانشگاهی شناخته شده می‌باشد. با این حال، جایگزین‌های دیگری از ضریب تاثیر نیز در طی سالهای اخیر معرفی شده است که بسیاری از پژوهشگران متاسفانه از انها اطلاع جامعی ندارند. مساله بسیار مهمی که در شناسایی جایگزین‌های دیگر IF معرفی شده تامسون رویترز وجود دارد این است که محققان می‌توانند با آشنایی با این جایگزین‌ها در انتخاب مجله صرفاً به IF تامسون رویترز بسنده نکنند و مجلات را بر اساس دیگر ضرایب تاثیر که دقیقاً ارزشی مساوی با اهمیت و ارزش IF تامسون رویترز دارند ارزیابی کنند. در زیر طی مطلبی با عنوان انواع مختلف ضریب تاثیر و جایگزین های IF را بشناسید به معرفی این ضرایب تاثیر می‌پردازیم.

انواع مختلف ضریب تاثیر و جایگزین های IF را بشناسید

۱- سایمگو ژورنال رنک (SJR). این ضریب تاثیر را پایگاه اسکوپوس محاسبه می‌نماید و برای دسترسی می‌توانید از لینک استفاده کنید. نحوه محاسبه این ضریب تاثیر به این شکل است که استنادهایی که از مجلات معتبرتر به یک مجله می‌شود وزن بیشتری در مقایسه با استنادهایی که از مجلات کم اعتبارتر داده می‌شود. این نحوه محاسبه شبیه به نحوه محاسبه  پیج رنک گوگل برای بررسی ارزش وب سایتهاست. برای مثال، SJR سال ۲۰۱۰ برای یک مجله با محاسبه تعداد استنادهایی که در سالهای ۲۰۰۷، ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ به مقالات منتشر یافته آن مجله شده است. SJR به این دلیل شاخص مفیدی است که تعیین می‌کند چه ژورنالهایی احتمالاً مقالاتی را در خود داشته باشند که از سوی مجلات معتبرتر مورد استناد قرار گرفته‌اند. در حالیکه IF تامسون رویترز صرفاً نشان می‌دهد چه مجلاتی بیشترین استناد را دریافت کرده‌اند. به زبان ساده، SJR نشان می‌دهد مقالات یک مجله تا چه در مجلات با کیفیت دیگر مورد استناد قرار گرفته‌اند. هرچقدر مقالات یک مجله در مجلات با کیفیت دیگر بیشتر مورد استناد واقع شوند، میزان SJR آن مجله بالا می‌رود.

۲- ضریب تاثیر مجله (JIF). این ضریب تاثیر با عنوان کامل Journal Impact Factor به وسیله ISI Web of Science که متعلق به موسسه تامسون رویترز است محاسبه می‌شود. نحوه محاسبه این شاخص به این شکل است که به تمامی استنادها وزن و ارزش مساوی داده می‌شود. این ضریب تاثیر هر دو سال یکبار  برای مجلات محاسبه می‌شود. JIF به این دلیل شاخص مفیدی است که یک شاخص قدیمی است و بیشترین طرفداری و میزان پذیرش را از سوی جوامع علمی دارد. بسیاری از افراد دانشگاهی در دنیا این شاخص را تنها شاخص ارزیابی مجلات می‌دانندو از آن استفاده می‌کنند.

a-02-01-opticsانواع مختلف ضریب تاثیر و جایگزین های IF را بشناسید

۳- ضریب تاثیر بهنجار شده بر اساس منبع (SNIP). این ضریب تاثیر با عنوان کامل Source Normalized Impact per Paper است که پایگاه اسکوپوس آن را محاسبه می‌نماید و از طریق این لینک می‌توانید به آن دسترسی داشته باشید. نحوه محاسبه SNIP به این شکل است که تنها ارجاعاتی محاسبه می‌شود که مجلات آنها در پایگاه نمایه می‌شوند. این شاخص بیانگر پتانسیل استنادی پایگاه خواهد بود. در واقع پتانسیل استنادی بازتابی از این است که چقدر احتمال دارد به یک منبع در یک رشته‌ی خاص استناد شود. این شاخص استنادهای دورتر را بررسی می‌کند یعنی خود استنادی و استنادهای همکاران را در نظر نمی‌گیرد. یکی از بهترین کاربردهای این ضریب تاثیر ان است که به افراد دانشگاهی کمک می‌کند تا بهترین ژورنالهایی که در حیطه موضوعی خاص هستند را پیدا کنند.

۴- ضریب نفود مجله (ES). نام کامل این ضریب تاثیر EigenFactor Score است. محاسبه این شاخص برای هر مجله بر اساس تعداد استنادات دریافت شده یک مجله در یک دوره ۵ ساله در JCR است؛ اما با در نظر گرفتن این که این استنادات از کدام مجلات دریافت شده است. بر این اساس، مجلات با تعداد استنادات بالاتر، تاثیر و نفوذ بیشتری نسبت به مجلاتی با تعداد استنادات کمتر خواهند داشت. همچنین این شاخص خوداستنادی‌ها (self-citation) را مدنظر قرار نمی‌دهد و خوداستنادی در محاسبه آن تاثیری ندارد؛ اصلی‌ترین ایده در خلق این شاخص این بوده که دریافت یک استناد از مجلات با کیفیت بالا، با ارزش‌تر از دریافت استنادات متعدد از مجلات باکیفیت پایین‌تر می‌باشد.

۵- ضریب نفوذ مقالات مجله (AIS). نام کامل این ضریب تاثیر Article Influence Score است. این شاخص میانگین نفوذ مقالات یک مجله را در طول ۵ سال اول پس از انتشار آن نشان می‌دهد. محاسبه Article Influence Score به صورت تقسیم ضریب نفوذ مجله (EigenFactor Score) بر تعداد مقالات مجله در دوره پنج‌ساله و سپس تقسیم بر تعداد مقالات کل مجلات در همان دوره پنج‌ساله، و ضرب در ضریب یک صدم (۰٫۰۱) می‌باشد. شواهد نشان می‌دهد که ES و AIS در مقایسه با سایر ضرایب تاثیر عملکرد قوی‌تری دارند.

لینک های مفید دیگر را مطالعه کنید.

پایگاه استنادی ISI

پذیرش و چاپ مقاله در مجلات اسکوپوس

آیا توجه صرف به ضریب تاثیر مجله در انتخاب مقالات صحیح است؟

آیا توجه صرف به ضریب تاثیر مجله در انتخاب مقالات صحیح است؟

پژوهشگران به دلایل مختلفی مانند یافتن موضوع پژوهش، بررسی ادبیات پژوهش، نگارش مقدمه و بحث و نتیجه گیری مقاله و موارد دیگر می‌بایست به مطالعه مقالات مختلف بپردازند. در این میان، ملاک‌هایی برای ارزیابی مقالات نیز وجود دارد که پژوهشگران با علم بر آنها با چشم مسلحی به جستجوی مقالات مورد نظر خود می‌پردازند. شاید تاکنون شما شنیده باشید که هرچند یک مقاله به حیطه مورد پژوهش شما بسیار مرتبط باشد ولی اساتید و راهنمایان پژوهشی شما آن مقاله را مورد پذیرش قرار ندهند. در ایران و در بسیاری از دانشگاه‌ها موضوع پژوهشی را برای انجام پایان نامه و یا مقاله مورد پذیرش قرار می‌دهند که دارای مقاله بیس قوی باشد و بر ان اساس اساتید مجاب شوند که موضوع پژوهش را مورد تایید قرار دهند. حال، یکبار دیگر شاهد آن بوده‌ایم که بسیاری از این مقالات بیس (base) به خاطر آنکه در یک مجله قوی چاپ نشده است مورد قبول قرار نمی‌گیرند. حال برخی از پژوهشگران و اساتید صرفاً به ضریب تاثیر مجله‌ای که مقاله در آن چاپ و انتشار یافته است توجه می‌کنند و در صورتیکه مجله فاقد ضریب تاثیر باشد آن را مورد قبول قرار نمی‌دهند. سوال این است که آیا توجه صرف به ضریب تاثیر مجله در انتخاب مقالات صحیح است؟ در این مطلب به ارایه توضیحاتی در این زمینه می‌پردازیم.

آیا توجه صرف به ضریب تاثیر مجله در انتخاب مقالات صحیح است؟

ضریب تاثیر توسط موسسه تامسون رویترز و صرفاً برای مجلات وب آف ساینس (Web Of Science) آن پایگاه محاسبه می‌شود. بسیاری از مجلات در دنیا وجود دارند که جزو مجلات معرفی شده در پایگاه تامسون رویترز نمی‌باشند و نمایه‌های دیگری را دارند. یا برخی از مجلات به زبان‌های غیرانگلیسی انتشار می‌یابند. حال سوال این است که آیا مقالاتی که در این مجلات چاپ می‌شود مقالات بی‌مایه و ضعیفی هستند؟ آیا مقالاتی که به زبانهای دیگر و در مجلات داخلی کشورهای مختلف چاپ می‌شوند قابلیت استناد ندارند؟

هیاهوی و تب و تاب موجود در کنار مجلات ISI معرفی شده توسط موسسه تامسون رویترز گهگاهی باعث می‌شود که بسیاری از پژوهشگران و حتی اساتید دانشگاه‌‌ها این طرز تلقی اشتباه را پیدا کنند که صرفاً مقالاتی مورد استناد و قابل اعتنا هستند که جزو فهرست وب آف ساینس موسسه تامسون رویترز باشند و حتماً نیز ضریب تاثیر بالای ۱ داشته باشند. این یک حقیقت است که مجلات موجود در وب آف ساینس تامسون رویترز مجلات بسیار معتبری هستند اما این دلیل قانع کننده‌ای نمی‌تواند باشد تا اینگونه تلقی کنیم که مقالات سایر مجلات که جزو این لیست نیستند از لحاظ علمی هیچ ارزشی ندارند. در ارزیابی مجلات باید به پایگاه‌هایی که مقالات آن را ایندکس می‌کنند توجه شود. شاید برای مثال مقالات مجله‌ای در پایگاه علمی اسکوپوس نمایه شوند که پایگاهی قابل اعتماد و از لحاظ علمی دارای کفایت و ارزش بالایی است.

بنابرانی، نتیجه‌گیری که می‌توان انجام داد آن است که تنها یکی از فاکتورهای مهم در ارزیابی مجلات داشتن ایندکس در فهرست مجلات وب آف ساینس موسسه تامسون رویترز است و می‌باید در بررسی کفایت یک مقاله با دید گسترده‌تری و با دانش بیشتری عمل کرد (بیشتر بخوانید: ارزیابی کیفیت مقاله و پنج نکته استثنایی آن).

لینک‌های مرتبط و مفید دیگر را مطالعه کنید.

چاپ مقاله اسکوپوس

چاپ مقاله در مجلات مورد تایید وزارت علوم

ضریب تاثیر مجله ای که نام آن تغییر یافته چگونه محاسبه می شود؟

ضریب تاثیر مجله ای که نام آن تغییر یافته چگونه محاسبه می شود؟

فرض کنید شما در یک یا چند سال پیش مقاله‌‍‌ای را به مجله‌‌ ای با نام physics review ارسال می‌کنید. این مجله بنا به دلایلی بعد از اینکه شما مقاله را در آن چاپ کرده‌اید عنوان خود را به physics study تغییر می‌دهد. با فرض اینکه مجله مذکور با نام physics review دارای ایمپکت فاکتور ۳/۵  بوده است اکنون سوال اینجاست که آیا ضریب تاثیر آن مجله از بین می‌رود و نحوه محاسبه آن چگونه خواهد بود؟

ضریب تاثیر مجله ای که نام آن تغییر یافته چگونه محاسبه می شود؟

ضریب تاثیر یک مجله از طریق محاسبه تعداد استنادهایی که مقالات آن در طول یکسال دریافت کرده‌اند محاسبه می‌شود. ضریب تاثیر مجلات به صورت سالانه محاسبه می‌شوند و در پایگاه تامسون رویترز نیز نمایه می‌گردد (بیشتر بخوانید: آی اس آی (ISI) و ضریب تأثیر مجلات علمی).

هنگامیگه عنوان مجله‌ای تغییر می‌کند در وب‌گاه تامسون رویترز نام آن در طول دو سال تغییر می‌کند. در اولین سال، عنوان جدید مقاله ضریب تاثیری نخواهد داشت زیرا مجله هنوز تحت عنوان جدید خود مقاله‌ای را چاپ نکرده است. بنابراین، در سال اول ضریب تاثیر عنوان قدیم مجله به عنوان جدید تعلق نمی‌گیرد و این ضریب تاثیر همچنان به عنوان قدیمی مجله تعلق دارد.

در سال دوم، ضریب تاثیر مجزایی برای هر دو عنوان محاسبه می‌شود. یقیناً ضریب تاثیری که مجله با عنوان جدید دریافت خواهد کرد بسیار کمتر از عنوان قبلی خود خواهد بود زیرا هنوز استنادات زیادی دریافت نکرده است.

در سال سوم، فقط ژورنال با عنوان جدید در پایگاه JCR نمایه می‌شود و ایمپکت فاکتور جدید نیز به شکل زیر محاسبه می‌گردد:

تعداد استناداتی که به مقالات با عنوان جدید و عنوان قدیم مجله در دوسال اخیر انجام شده تقسیم بر تعداد کل مقالاتی که در عنوان جدید و عنوان قدیم مجله در دوسال اخیر چاپ شده است.

با انجام محاسبه فوق ضریب تاثیر جدید محاسبه می‌شود و از آن زمان به بعد مجله با یک عنوان و یک ضریب تاثیر که اخیر بر آن اطلاق شده و محاسبه گردیده است شناسایی می‌شود.

مطالب مفید دیگر را نیز مطالعه کنید.

چاپ مقاله در مجلات مورد تایید وزارت علوم

چگونه یک مقاله ISI بنویسیم؟

مقاله همایشی را می توان جهت چاپ به مجله ارسال کرد؟