p-Value در تحلیل آماری چه اطلاعاتی به شما می دهد؟

علاوه بر وجود فرض صفر در پژوهش، فرضیه‌ای دیگر به نام فرضیه خلاف نیز وجود دارد. شما در واقع در تحلیل داده‌‌ها به دنبال رد فرضیه صفر و تایید فرض خلاف آن هستید. ارزش p در واقع قدرت هریک از فرض خلاف و فرض صفر را نشان می‌دهد. p-Value عددی بین ۰ و ۱ می‌باشد و به شکل زیر تفسیر می‌گردد:

– p-Value کوچک (که معمولاً کوچکتر یا مساوی عدد ۰/۰۵) نشان می‌دهد که شواهد قوی علیه فرض صفر وجود دارد و بنابراین اگر p-Value در نتایج شما برای یک آزمون کوچکتر از عدد مذکور به دست آید نشان می‌دهد که شما می‌بایست فرض صفر را رد نموده و فرض خلاف آن را قبول کنید.

– p-Value بزرگتر (که معمولاً بزرگتر از عدد ۰/۰۵) نشان می‌دهد که شواهد به دست آمده بر علیه فرض صفر ضعیف هستند و در نتیجه شما فرض صفر را می‌پذیرید.

– p-Value  بسیار نزدیک به نقطه برش (یعنی به عدد ۰/۰۵) معمولاً به عنوان نمره مرزی تلقی می‌گردد. در اینصورت p-Value  گزارش می‌شود تا خوانندگان بر اساس آن نتیجه‌گیری خاص خودشان را انجام دهند (آشنایی با روش صحیح گزارش p-values در مقالات).

اکنون به مثالی توجه کنید. تصور کنید که یک پیتزا فروش ادعا می‌کند زمان ارسال پیتزا برای مشتریانش ۳ دقیقه یا کمتر است اما شما گمان می‌کنید که این مدت زمان بیشتر از آنچیزی است که ادعا می‌شود. شما فرضیات پژوهش را مطرح می‌کنید (نحوه نوشتن فرضیه در پژوهش های علمی):

فرض صفر: زمان ارسال پیتزاها کمتر یا مساوی ۳۰ دقیقه طول می‌کشد. 

فرض تحقیق (خلاف): زمان ارسال پیتزاها بیشتر از ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.

برای آزمون فرضیات، به صورت تصادفی اقدام به اندازه‌گیری مدت زمان ارسال‌های این پیتزا فروشی می‌کنید و داده‌های خود را جمع‌آوری می‌نمایید. در نتیجه p-Value مقداری عددی ۰/۰۰۱ به دست می‌آید که در واقع بسیار کوچکتر از عدد ۰/۰۵ است. با به دست آمدن چنین مقدار p-Value شما  فرض صفر را رد می‌کنید و فرضیه خلاف آن را تایید می‌کنید. به این مفهوم که شما در پایان نتیجه گرفته‌اید که زمان ادعا شده برای ارسال پیتزاها از سوی پیتزا فروشی درست نیست و در واقع ارسال پیتزاها بیشتر از ۳۰ دقیقه بطول می‌کشد.

نوشته p-Value در تحلیل آماری چه اطلاعاتی به شما می دهد؟ اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

آشنایی با مفاهیم رایج در چاپ مقاله برای پژوهشگران

۱- Manuscript: به معنی حالت پیش نویس قبل از چاپ مقاله است. یعنی به نسخه پیش نویس مقاله که به مجله ارسال شده ولی هنوز مورد تایید قرار نگرفته باشد گفته می‌شود.

۲- Paper: وقتی manuscript مورد تایید یک مجله قرار می‌گیرد و در آن مجله چاپ می‌شود عنوان paper به آن داده می‌شود. این عنوان اغلب برای مقالات چاپ شده دانشجویان و پژوهشگران اطلاق می‌گردد.

۳- Publishing process: فرآیند چاپ و پذیرش است که در آن مجلات علمی مراحل متوالی را برای پژوهشگران تدوین و مشخص می‌کنند و پژوهشگران نیز برای چاپ و پذیرش مقاله خود در آن مجله ملزم به رعایت دقیق این مراحل و جزیات آن می‌باشند.

۴- Submit: به سادگی یعنی ارسال مقاله. ارسال مقاله به مجله جهت قرارگرفتن آن در فرآیند داوری و بررسی را سابمیت مقاله می‌گویند. سابمیت مقاله یکی از حساس‌ترین مراحل چاپ مقاله است که باید به جزییات موجود در ان دقت نمود.

۵- Reviewers: منظور از این مفهوم اشاره به داور یا داوران مجله است. معمولاً داوران مجله اساتیدی هستند که با مجله همکاری می‌کنند و به بررسی علمی مقاله می‌پردازند (فرآیند داوری مقاله و چگونگی تصمیم گیری نهایی ادیتور).

۶- Editor in chief: معمولاً صاحب امتیاز یا مدیر مسئول مجله می‌باشد. مدیر مسول مجله اولین فردی است که به بررسی اجمالی مقاله می‌پردازد و در صورت تایید آن مقاله را برای داوری، به داوران ارسال می‌کند. همچنین، این فرد مسئول اصلی کلیه مراحل چاپ و پذیرش مقاله در مجله می‌باشد و نامه پذیرش و تاریخ چاپ مقاله را یا اطلاع رد شدن مقاله را به مولفین اطلاع می‌دهد. ادیتور اصلی حتی می‌تواند در نظریه داوران نسبت به کیفیت مقاله مداخله کند و حتی مقاله‌ای که مثلاً از سوی داوران به صورت ۵۰ ۵۰ قبول شده است را رد یا پذیرش نهایی کند (چه کسی مالک مقاله شما پس از چاپ است؟).

۷- Corresponding author: به معنای نویسنده مسئول است. در مقالات معمولاً یک فرد به عنوان نویسنده مسئول انتخاب می‌شود و معمولاً شماره تماس، آدرس ایمیل و آدرس پستی محل کار یا زندگی وی در مقاله درج می‌شود. نویسنده مسئول همان نماینده نویسندگان می‌باشد که ادیتور اصلی مجله تمایل دارد با او در  تماس باشد (آیا می توان در یک مقاله دو نویسنده مسئول تعیین کرد؟). 

۸- Template: به معنای شکل ظاهری و قالب آن است. هر مجله‌ای برای چاپ مقالات خود یک شکل ظاهری و قالب برای آن تعبیه می‌کند و از مولفین می‌خواهد برای متحد الشکل شدن مقالات، می‌بایست مقاله خود را در قالب خاصی آرایش مجدد کنند. برای مثال، از چه فونتی برای نگارش استفاده شود، شکل ظاهری جداول چگونه باشد، حاشیه مقاله به چه اندازه باشد و موارد دیگر.

۹- Affiliation: همان وابستگی سازمانی است. تقریباً هر پژوهشگری که به نگارش مقاله اقدام می‌کند در یک سازمانی یا در حال تحصیل است یا در حال کار. مجلات معمولاً از نویسندگان درخواست می‌کنند اطلاعات مربوط به محل تحصیل یا کار خود را بر روی مقاله و بلافاصله بعد از نام خود ذکر کنند. وابستگی‌های سازمانی برای دانشگاه یا محل کار بسیار مهم است زیرا باعث معرفی آنها در سطح دنیا می‌شود (افیلیشن یا وابستگی سازمانی (Affiliation) و آشنایی با آن). 

۱۰- Publication fee: بسیاری از مجلاتی که معمولاً open access هستند در قبلا چاپ مقاله از مولفان هزینه چاپ دریافت می‌کنند. این هزینه معمولاً همزمان با ارسال نامه پذیرش برای مولفان به آنها اطلاع داده می‌شود. در صورت عدم پرداخت هزینه چاپ، مقاله به چاپ نهایی نخواهید رسید.

۱۱- Acceptance letter: به معنای نامه پذیرش است. نامه پذیرش به مفهوم پذیرش نهایی چاپ مقاله در یک مجله است که به صورت نامه‌ای در قالب پی دی اف یا به صورت ایمیل به نویسنده مسئول و گاهاً به همه نوینسدگان اطلاع رسانی می‌شود. تنها در این صورت است که مولفان مطمئن می‌شوند که مقاله آها در مجله مزبور چاپ خواهد شد (نامه پذیرش مقاله و سوالات متداول پژوهشگران درباره آن).

۱۲- Peer review: داوری بی‌همتا: معمولاً بسیاری از مجلات مقاله را جهت داوری به دو یا سه داور ارسال می‌کنند که بررسی کیفی محتوای آن از دیدگاه‌های مختلف صورت گیرد. در این نوع داوری، معمولاً مقاله از دیدگاه‌های نظری، روش تحقیق، آمار و مسائل اخلاقی مورد بررسی دقیق قرار می‌گیرد. 

۱۳- Blind review: ادیتور مجله برای اینکه داوران مجله تحت تاثیر اسامی مولفان و یا روزمه آنها قرار نگیرند، از مولفان درخواست می‌کنند که مقاله را بدون نام مولفان به آنها سابمیت کنند. مقاله دریافت شده از سوی ادیتور طبیعتا بدون نام است و زمانی که مقاله برای داوران ارسال می‌شود، داوران مجله هیچگونه اطلاعی از نام مولفان و سوابق آنها ندارند. به این فرآیند اصطلاحاً داوری کور گفته می‌شود تا از هرگونه سوگیری در فرآیند داوری جلوگیری شود.

۱۴- Scope: هر مجله‌ای برای چاپ مقاله اسکوپی دارد که خارج از آن اسکوپ مقاله پذیرش نمی‌کند. برای مثال اگر اسکوپ مجله در برق قدرت باشد، از پذیرش مقالات در اسکوپ بروق الکترونیک ممانعت خواهد کرد. قبل از ارسال مقاله، مولفان حتماً باید از اسکوپ مجله اطلاع داشته باشند تا مقاله غیرمرتبط به مجله ارسال نکنند.

۱۵- IF یا Impact factor: ضریب تاثیر هم گفته می‌شود که معمولاً با عدد یا با Q1 تا Q4 معمولاً در مجلات اسکوپوس نشان داده می‌شود. این عدد میزان تاثیر مجله را در حیطه یا اسکوپی که در آن مقاله چاپ می‌کند نشان می‌دهد. هرچقدر این عدد بزرگتر باشد به منزله اثرگذاری زیاد مجله می‌باشد. در مجلات اسکوپوس Q1 بالاترین صریب تاثیر و Q4 پایین‌ترین ضریب تاثیر را نشان می‌دهد (انواع مختلف ضریب تاثیر و جایگزین های IF را بشناسید).

۱۶- Global impact factor: ضریب تاثیری است که معمولاً از سوی ادیتور مجله برای خود مجله محاسبه می‌شود و فاقد هرگونه اعتبار به لحاظ علمی است.

۱۷- Index: ایندکس برای مجلات بسیار مهم است. در واقع، به وسیله ایندکس مجله است که می‌توان ارزیابی نمود مجله چقدر دارای اعتبار و ارزش است. معمولاً تمامی وب سایت های مجله گزینه یا منویی با نام Index در خود دارند که با ورود به آن می‌توان مشاهده کرد مجلات مقاله در چه پایگاه‌هایی نمایه خواهد شد. پایگا‌هایی مانند اسکوپوس، کلاریویت آنالیتیکس، ISC، گوگل اسکولار، پابمد و …

۱۸- Special issue: به معنای شماره ویژه است. برخی مجلات، گاهاً اقدام به چاپ شماره ویژه می‌کنند. شماره ویژه معمولاً برای چاپ مقالات کنفرانسها، سمپوزیوم‌ها و یا چاپ مقالاتی که در یک حیطه بسیار خاص هستند صورت می‌گیرد.

۱۹- Regular issue: شماره عادی برای چاپ مقالات که معمولاً در بخش آرشیو می‌توان به آن دسترسی پیدا کرد.

۲۰- Fast review: برخی اوقات بنابه درخواست مولفان از مجلات، مقاله آنها خارج از نوبت عادی داوری قرار می‌گیرد تا فرآیند داوری سریعتر شکل گیرد. در این صورت معمولاً مولفان هزینه داوری سریع را باید به مجله پرداخت کنند و مجله نیز موظف است در کوتاهترین زمان ممکن نتیجه داوری را به مولفان ارایه کند. نتیجه فارغ از مبلغی که مولفان به خاطر داوری سریع می‌پردازند احتمال دارد رد یا پذیرفته شود.

۲۱- Galley proof: در مرحله نهایی چاپ، ادیتور مجله اقدام به ارسال نسخه قبل از چاپ مقاله به نویسندگان می‌کند که نویسندگان باید آن را مطالعه کنند و تمامی مواردی که به نظر آنها دارای اشکال و یا ایراد است برطرف کنند. این ایرادات صرفاً در بخش مشخصات نویسندگان احتمال دارد که رخ دهد. به این نسخه، نسخه پروف گفته می‌شود (پروف مقاله یا Galley Proofs چیست؟).

نوشته آشنایی با مفاهیم رایج در چاپ مقاله برای پژوهشگران اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

اگر قصد اخذ مشاوره در حیطه تحلیل آماری پژوهش خود دارید از این لینک ثبت سفارش کنید

پر تکرارترین اشتباهات آماری مقاله ها از نظر داوران مجلات

۱- وجود اشتباه در طرح تحقیق. برای مثال،رعایت تصادفی بودن یا نبودن انتخاب نمونه‌‌ها و جایگزینی آنها در پژوهش‌های آزمایشی؛ انتخاب گروه کنترل نامناسب و …).

۲- اشتباه در تحلیل داده‌ها. نمونه استفاده از آزمونهای اشتباه می‌تواند مثلاً انجام آزمون تی مستقل برای دو گروه وابسته باشد؛ یا گزارش ارزش p بدون آوردن تحلیل‌های آماری، و یا استفاده از رگرسیون خطی بدون بررسی پیش‌فرضهای این آزمون.

۳- اشتباه در ارایه داده‌ها. برای مثال، نوشتن خطای استاندارد به جای انحراف معیار در توصیف داده‌ها، استفاده از نمودارهای مختص متغیرهای اسمی (مانند پای چارت) برای توصف متغیرهای فاصله‌ای.

۴- وجود اشتباهات گسترده در تفسیر داده‌‌ها. بسیاری از پژوهشگران هرچند آزمون آماری را درست انجام داده‌اند اما تفسیری که از نتیجه این آزمون آماری انجام میدهند اشتباه است. این خطا در آزمون‌های آماری رایج‌تر از سه مورد دیگر است.

اگر اشتباهات بخشی از توصیف تحلیل‌های آماری باشد، به سادگی قابل حل و فصل می‌باشد. با این حال، اگر اشتباهات در بخش تحلیل داده‌ها، تفسیر داده‌ها و بحث نتایج رخ داده باشد، مقاله به تغییرات گسترده‌ای نیاز خواهد داشت. در مقابل، اگر اشتباهات در بخش طرح پژوهش رخ داده باشد مقاله می‌بایست به صورت کلی بازنگری شود و معمولاً این ایراد زمانی رفع می‌گردد که کل پژوهش مجدداً انجام شود. بنابراین، وجود اشتباه در بخش طرح پژوهشی بسیار خطرناک است و احتمال زیاد کلیت پژوهش را زیر سوال می‌برد.

همانگونه که قبلاً گفتیم، اگرچه تحلیل‌های آماری ابزاری اصلی برای پژوهش هستند، اما استفاده درست یا نادرست از آنها چه عمدی یا سهوی، گسترده است. در حقیقت، روزبه‌روز مشخص می‌شود که عمده‌ترین دلیل ریجکت مقالات به خاطر تحلیل‌های آماری و تفاسیر و نحوه گزارش آنهاست. در عمل چه عواملی در شکل‌گیری اشتباهات آماری وجود دارند؟ در زیر به تشریح هریک از انها می‌پردازیم.

لازم به ذکر است عواملی که در زیر بیان می‌شوند با عوامل چهارگانه فوق‌الذکر در ارتباط هستند.

_ عدم شفافیت در نمایش داده‌ها.

مقاله نمایانگر روشهای آماری و تحلیل داده‌ها است. در این نمایش، مواردی وجود دارد که باعث می‌شود وضوح انتقال پیام دچار مشکل شود: بسیاری از مقالات، فرضیات پژوهش را به خوبی بیان نمی‌کنند. در یک مطالعه مقطعی که در آن از دانشجویان نظرسنجی شد، ۵۷ درصد  بیان نمودند که آزمونهای آماری دشوار و سخت هستند؛ ۵۲ درصد در تبیین ارزش p مشکل داشتند، ۳۶ درصد تعریف دقیقی از انحراف معیار ارایه ندادند، و ۵۰ درصد در تعیین حجم نمونه مشکل داشتند. چنین مواردی نشان میدهد که نه فقط طرز صحیح انجام آزمون آماری لازم است، بلکه باید تفسیر و ارایه دقیق و درست آنها نیز مهم است.

_ تصمیم‌گیری ضعیف قبل از جمع‌آوری اطلاعات.

تصمیم‌گیری درباره انجام آزمونهای آماری می‌بایست در اولیه‌ترین مراحل آزمایش صورت گیرد. برای مثال، زمانیکه تصمیم گیری برای تعداد نمونه صورت می‌گیرد باید تصمیم گرفته شود که از چه نوع آزمونی باید استفاده نمود. این تصمیم اهمیت کاربردی در  نتایج و برون‌دادهای پزوهش خواهد داشت. مثلاً در پژوهش همبستگی و رگرسیون، احتمالاً شما متغیرهای زیادی دارید. اگر حجم نمونه متناسب با تعداد متغیرها نباشد و آن را کم انتخاب نموده باشید یقیناً نتایج پزوهش‌ شما تحت تاثیر حجم نمونه کم دچار تحریف خواهد شد. تصمیم گیری همزمان تعداد نمونه و نوع آزمون آماری باعث می‌شود که نتایج پژوهش شما نمایانگر ارتباطاتی اشتباه و نادرست بین متغیرها نباشد.

_ سوگیری در انتخاب آزمونهای آماری و جمع‌آوری داده‌ها.

هنگام طراحی پژوهش، پژوهشگر باید توجه زیادی به مواردی چون گروه کنترل، تصادفی‌سازی، نحوه انجام پژوهش و سنجش‌ها و زمان انجام سنجش‌ها داشته باشد. با انتخاب یک نمونه آماری بزرگ، عملاً عامل تصادف باعث از بین رفتن سوگیری‌های احتمالی می‌شود. همچنین، محققان به انتخاب تصادفی نیز بسنده نمی‌کنند و در طرح‌های پژوهشی جایگزینی تصادفی را هم رعایت می‌کنند. بدان معنا که افراد مشارکت کننده در پژوهش اینکه در گروه آزمایش قرار گیرند یا گروه کنترل، به صورت تصادفی مشخص می‌گردد.

نوشته پر تکرارترین اشتباهات آماری مقاله ها از نظر داوران مجلات اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

+ چرا از فرمت MLA و APA در نوشته‌های‌مان استفاده کنیم؟

ده ویژگی بسیار مهم و برجسته روش پژوهش علمی

۱- سیستماتیک بودن.

سیستماتیک بودن روش علمی لازمه دقیق بودن و حساس بودن است. روش علمی یک مشاهده تصادفی نیست بلکه طرحی هدفمند و باساختار است. لازمه سیستماتیک بودن آن است که روش انجام باید استاندارد باشد، همیشه شامل فعالیت و اقدامی دقیق و مشخص باشد تا اینکه نتایج معتبری به دست دهد و در صورتی که فرد دیگر بخواهد با همین روش اقدام نماید، نتایج مشابهی را کسب کند.

۲- قابلیت کنترل

پژوهش علمی باید شانس و تصادف را برنتابد، و فرآیند آن باید از طریق مکانیسم‌های مختلفی که اجازه می‌دهند تا نتایج دقیقی به دست آورد کنترل شود. شانس و تصادف جایی در روش علمی ندارد: تمامی فعالیت‌ها و مشاهدات بر طبق ملاک‌های پژوهش و هدف پژوهش باید کنترل شده باشند.

۳- تجربی بودن

نتایج روش علمی باید با واقعیتها سروکار داشته باشد که با هدف پژوهش در ارتباطند. منظور دقیق از تجربی بودن آن است که روش علمی باید موضوعاتی را مدنظر قرار دهد که به عنوان واقعیت قابل شناسایی و اندازه‌گیری باشند. مثلاً در یک پژوهش آزمایشی فرضیاتی مطرح می‌شوند که حاوی متغیرهایی هستند که در آن روش اندازه‌گیری به صورت دقیق مطرح شده است. اگر فرضیه دارای متغیری باشد که نتوانیم آن را اندازه گیری کنیم، روش علمی خدشه دار شده و نتایج پژوهش قابل اتکا نخواهند بود.

۴- منطقی بودن

علم به صورت عموم با منطقی بودن مشخص می‌شود. در پژوهشهای علمی باید تاکید بر منطقی بودن هدف تاکید نمود. ویژگی تجربی بودن روش علمی ضروری می‌تماید تا روش علمی بر اساس حقایق و واقعی و قابل تصدیق باشد و از پژوهشگر بخواهد تا با نگرشی انتقادی و بدون توجه به سوگیری‌های دهنی یا قضاوتهای شخصی اقدام نماید.

۵- قابلیت تکرارپذیری

یافته‌های محقق شده از یک پژوهش علمی باید بگونه‌ای باشد که اگر کسی تحت همان شرایط، پژوهش را تکرار کند، به نتیجه مشابه دست یابد. با در دست داشتن ماهیت سیستماتیک روش علمی، میتوان گفت که چنین روشی قابلیت تایید و تصدیق را دارد. گزاره داشتن کنترل بر روی متغیرهای موجود در پژوهش، این اجازه را به ما می دهد که نتایج یک پژوهش را در همان شرایط و یک زمان و مکان دیگر بتوانیم تکرار کنیم.

۶- لحاظ کردن مسائل روزمره

در پژوهش علمی، فرضیات هسته اصلی پژوهش را تشکیل می‌دهند و باید به مسایل و موقعیت‌هایی توجه کنند که به صورت روزمره بر زندگی تاثیر می‌گذارند. امید است که پژوهش علمی مشکلاتی را حل کند که متعلق به گروه و دستجات مختلفی از مردم باشند. با مشاهده انتقادی این مسائل و با اعمال یک بررسی عینی، می‌توان مشکلات روزمره افراد را بررسی کرده و راه‌حل‌های عملیاتی را برای آنها اتخاذ نمود.

۷- عینی بودن

در یک روش علمی هدف پژوهشگر این نیست تا به دنبال تایید تصویر ذهنی خود باشد. وی خود را در معرض واقعیت‌ها قرار می‌دهد تا از طریق شفاف‌ترین روش ممکنه، به کشف آنها نایل آید.

داده‌هایی که از یک روش علمی به دست می‌آیند باید جامع باشند و صرفاً متعلق به گروه خاصی نباشند.

۸- موقتی بودن

علم همیشه در حال رشد است. پژوهش علمی یک فرآیند موقتی است زیرا باید به پژوهش‌های آتی گشوده باشد و از نتایج پژوهش‌های آتی نیز خود را تغذیه نماید. چنین امری بخش جدایی ناپذیر روش علمی است. بنابراین، یک پژوهش علمی باید قابلیت نقد پذیری را داشته باشد و اگر پژوهش‌های آتی نتایج متضادی ارایه دهند، قابلیت اصلاح را داشته باشد.

۹- بدیع بودن (Original)

اینکه پژوهشی درباره حقایق اثبات شده انجام دهیم هیچ معنا و مفهومی نخواهد داشت. پژوهش علمی باید به جنبه‌های جدید و مشکلات نو تکیه کند تا اینکه نتایج آن بتواند دردی را دوا و مشکلی را حل کند. اگر پزوهشی بر اساس پژوهش‌های موجود باشد، می‌بایست به جنبه‌هایی تاکید کند که در پژوهش‌های دیگر به آنها اشاره نشده است یا اینکه به صورت چالش برانگیزی نتایج آنها را رد کند.

۱۰- بر اساس نظم و نظام باشد.

لازم است تا پژوهش علمی برنامه ریزی و طرحی دقیق را داشته باشد تا بتواند نتایج دقیقی را حاصل کند. این طرح باید دارای نظم خاصی باشد. فرآیند پژوهش و کاوش باید بر اساس یک ساختار نظامند باشد تا بتواند نتایجی قابل اتکا، و دقیق را ارایه دهد. در هر مرحله از پژوهش، هر بخش از برنامه باید دقیقاً اجرا شود و امور کنونی به زمان بعد موکول نشود.

نوشته ده ویژگی بسیار مهم و برجسته روش پژوهش علمی اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

معرفی پایگاه استنادی ISC و تاریخچه آن

پس از ISI و Scopus در هلند، ISC (پايگاه استنادي علوم جهان اسلام) سومين پايگاه استنادي براي سنجش عملكرد پژوهشي كشورها محسوب مي شود كه ٥٧ كشور در آن مشاركت دارند.

بین پایگاه ISC و ISI همکاری‌ها و تفاهم‌‌ نامه‌هایی وجود دارد. يك تفاهمنامه در بين ISI و ISC روز ۱۱ آذر ۱۳۸۷ امضا شد و بر اساس آن همکاریهای علمی و اطلاع رسانی میان این دو موسسه رسماً آغاز شد. اين تفاهمنامه شامل سه بخش است: بخشی از این تفاهمنامه به برقراری پیوند در سایت ISI به زیر مجموعه های ISC می پردازد و بر این اساس گزارش‌های استنادی نشریات فارسی، نمایه استنادی علوم ایران، طلایه داران علم ایران و پایگاه همایش‌های پر استناد فارسی در سایت ISI قرار می گیرد و از طریق موسسه اطلاعات علمی یا ISI در دسترس جهانیان قرار می گیرد (برای چاپ مقاله در پایگاه استنادی ISC کلیک کنید).

بخش دیگر تفاهمنامه ISI و ISC مربوط به زیرمجموعه های عربی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام است که بعد از ۹ ماه که از اجرای بند نخست آن یعنی برقراری پیوند با زیر مجموعه‌های فارسی ISC سپری شود، پیوند لازم برای مجموعه‌های عربی به وجود خواهد آمد.

بخش سوم تفاهمنامه مربوط به مدارک انگلیسی است که توسط کشورهای اسلامی منتشر می‌شود و بعد از مصوب شدن ISC در باکو در اکتبر سال ۲۰۰۸، ارسال مدارک انگلیسی و عربی به سامانه مجلات علمی در ISC آغاز شده و این بخش از ISC به نحو مطلوبی عملکرد پژوهش کشورهای اسلامی را ارزیابی و رتبه‌بندی می کند.

معرفی پایگاه استنادی ISC و تاریخچه آن: زبان رسمی پایگاه ISC

اولين زباني كه در اين پايگاه بر روي آن تأكيد شده است، زبان فارسي است. زبان عربی اولویت دوم پایگاه استنادی علوم جهان اسلام است، اجرای ISC به زبان عربی برای بسیاری از کشورهای عربی اهمیت ویژه دارد که در این زمینه ISC تنها شبکه علمی تمام متن کشورهای اسلامی به شمار می‌رود. مجلات عربی منتشر شده در ۲۵ کشور اسلامی و نیز مجلات عربی که در سایر کشورهای اسلامی منتشر می‌شوند از سال ۲۰۰۴ به بعد گردآوری و در پایگاه‌های ISC پردازش می‌شوند.

زبان انگلیسی به موازات زبان‌های فارسی و عربی تحت پوشش ISC قرار گرفته و در ایران حدود ۱۱۰ مجله و در سایر کشورهای اسلامی بر روی ۷۲۰ مجله علمی انگلیسی منتشر می‌شود. و چهارمين زبان اين پايگاه، زبان فرانسوي است. البته زبان‌های دیگری مانند ترکی، مالزیایی، اندونزیایی و برخی از زبان‌های دیگر کشورهای اسلامی نیز به تدریج مورد توجه ISC خواهد بود .

معرفی پایگاه استنادی ISC و تاریخچه آن : شاخه‌ها و پایگاه‌های درون ISC

۱- گزارشهاي استنادي نشريات فارسي Persian Journal Citation Report (PJCR)

۲-  نمايه استنادي علوم ايران Persian Science Citation Index (PSCI)

۳- طلايه داران علم ايران Persian ESI

۴- فهرست مندرجات فارسي Persian Current Content

۵- پايگاه استنادي برترين کنفرانس هاي علمي فارسي Persian Highly- Cited Proceedings Database (PHPD)

۶-  نظام آگاهي رساني استنادي ايران Persian Citation Alert

۷- نظام شاخص هاي عملکردي نشريات فارسي Persian Journal Performance Indicator

۸- تحليل پايگاه داده هاي نشريات فارسي Analysis of Persian Journal Database

معرفی پایگاه استنادی ISC و تاریخچه آن : دانلود لیست مجلات ۲۰۱۸ ISC

شما میتوانید لیست مجلات ۲۰۱۸ مورد تایید پایگاه ISC را از لینک زیر دانلود کنید:

دانلود لیست مجلات معتبر ISC در سال ۲۰۱۸

نوشته معرفی پایگاه استنادی ISC و تاریخچه آن اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

آیا می توان مقاله ارسال شده به مجله را بازپس گرفت؟

در بخش پیشین به این نکته اشاره کردیم که نویسنده یا نویسندگان مقاله می‌توانند مقاله‌ای را که به یک مجله ارسال نموده‌اند را بازپس گیرند. بنابراین، بازپس‌گیری مقاله امری شدنی است و در بین مجلات و پژوهشگران نیز کاری رایج و معمول و قانونی است. اما سوال اصلی اینجاست که نویسندگان در چه زمانی می‌توانند مقاله خود را بازپس گیرند؟ آیا آنها میتوانند هر زمان که بخواهند به ادیتور نامه‌ای نگارش کرده و مقاله خود را برگردانند؟ در بخش اول به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

۱- نویسندگان در چه زمانی می‌توانند مقاله خود را بازپس گیرند؟

در پاسخ به این سوال باید بگوییم که نویسنده یا نویسندگان مقاله تنها در صورتی که مقاله‌شان از طرف ادیتور مجله به داوران ارسال نشده است می‌توانند برای بازپس‌گیری مقاله خود اقدام کنند. بعد از ارسال به داوری و اتمام فرآیند داوری مقاله، امکان بازپس‌گیری مقاله برای بسیاری از مجلات وجود ندارد.

بسیاری از نویسندگان حتی بعد از داوری مقاله از ادیتور می‌خواهند که مقاله‌شان را بازپس گرداند و از فرآیند چاپ و پذیرش جلوگیری کند؛ ما این کار را نفی نمی‌کنیم؛ شاید ادیتوری وجود داشته باشد که با درخواست نویسندگان حتی بعد از اتمام فرآیند داوری موافقت کند. اما در نظر داشته باشید که بهترین زمان برای بازپس گیری مقاله همان قبل از فرآیند داوری است. بعد از فرآیند داوری صرفاً بازپس گیری مقاله برحسب سلیقه ادیتور خواهد بود اما قبل از اعمال داوری، ادیتور مجله موظف است مقاله را در صورت درخواست نویسندگان آن از فرآیند داوری و پذیرش و چاپ خارج کند.

۲- در چه صورتی نویسندگان مقاله می‌توانند مقاله خود را به مجله دیگر ارسال کنند؟

شاید برخی نویسندگان به محض اینکه نامه بازپس گیری را به مجله ارسال نمودند تصمیم داشته باشند که مقاله را در همان زمان به مجله دیگری ارسال کنند. این کار اشتباه است. نویسندگان موظف هستند مادامی که پاسخ نهایی ادیتور را دریافت نکرده‌اند مقاله خود را به مجله دیگری ارسال نکنند. زیرا در صورت ارسال احتمالاً متهم به ارسال همزمان مقاله به دو مجله مختلف شوند که این مساله عواقب منفی را می‌تواند به نویسندگان داشته باشد. بنابراین، تازمانیکه مقاله را کامل از فرآیند یک مجله خارج نکرده‌اید آن را به مجله دیگر ارسال نکنید.

نمونه نامه به ادیتور مجله برای بازپسگیری مقاله

ارسال نامه مختص بازپس‌گیری مقاله بسیار ضروری است. نویسندگان می‌بایست طی یک نامه رسمی به ادیتور مجله اطلاع دهند که آنها از چاپ مقاله خود در مجله صرفنظر کرده‌اند و خواهان برگشت مقاله خود هستند. در زیر یک نمونه نامه به ادیتور ارایه نموده‌ایم. شما می‌توانید به جای حروف (X) اطلاعات شخصی و نام مقاله خود را وارد کنید و آن را به ادیتور ارسال نمایید.

Dear Mr. XXX [Editor’s Name]

I would like to withdraw my manuscript titled XXXX [Title of paper] from further consideration by your journal. The manuscript ID is XXXX and the date of submission was XXXX

Please confirm that the withdrawal process is complete. I apologize for any inconvenience caused

Sincerely

XXXX [Your name and contact details]

این محتوای نامه برای بازپس گیری مقاله (withdraw paper) است. به عنوان نکته آخر باید بگوییم که شما می‌توانید درخواست بازپس گیری مقاله را در هر لحظه و هر زمان به ادیتور مقاله ارسال کنید. اما به یاد داشته باشید که ادیتور مجله تنها قبل از رخداد داوری بر روی مقاله موظف است که مقاله شما را برگشت دهد. بعد از اعمال فرآیند داوری، ادیتور شاید برحسب سلیقه شخصی خود عمل کند.

نوشته آیا می توان مقاله ارسال شده به مجله را بازپس گرفت؟ اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

پاسخ های احتمالی ادیتور مجله به مقاله و بررسی انواع آن

۱- برگشت مقاله بدون داوری “Return without review”. اگر ادیتور مجله پی ببرد که مقاله با اسکوپ مجله متناسب نیست یا اینکه مقاله ارسالی کمترین حد استانداردهای مورد انتظار را برای مجله ندارد، بعد از بررسی سطحی اولیه آن را به خود مولف برمی‌گرداند بدون اینکه مقاله را به داوری ارسال کند. یک مقاله اگر دارای مشکلاتی مانند مشکلات گرامری در نگارش، عدم رعایت لغات اختصاصی، و موارد مشابه باشد، مقاله سریعاً به مولف بازگردانده می‌شود. حال مولف دو راهکار دارد: در صورتی که مقاله در اسکوپ مجله نباشد (طبق نظر اعلام شده ادیتور) حتما بایست مقاله را به مجله دیگر ارسال نماید زیرا احتمال چاپ در مجله کنونی صفر است. در حالت دوم اگر ادیتور مشکلات مربوط به گرامری و نگارشی را مدنظر قرار داده که می‌تواند مقاله را ادیت حرفه‌ای نموده و دوباره به همان مجله یا مجله دیگر ارسال نماید.

۲- توصیه برای ارسال به مجله دیگر “Recommend transfer to another journal”. ادیتور ممکن است احساس کند که مقاله مناسب مجله او نیست و توصیه کند که مقاله را به مجله دیگری ارسال کنید. بسیاری از انتشارات، مجلات مختلفی دارند. این احتمال نیز وجود دارد که ادیتور به نویسندگان مقاله توصیه کند که مقاله را به یک مجله دیگر که جزو انتشارات خود آنهاست ارسال کند. در این حال، نویسندگان باید موافق این انتقال باشند و در صورت موافقت، ادیتور خود مقاله را به مجله‌ دیگر انتشاراتشان ارسال می‌کند (برخی از انتشارات، دارای چندین مجله هستند که هیئت تحریریه واحدی نیز دارند و مجلات با آرم و نماد همان انتشارات چاپ و تکثیر می‌شود).

۳- ارسال مقاله به گروه داوری “Send the manuscript for peer review”. اگر بعد از بررسی اولیه، ادیتور مجله  احساس کند که مقاله با اسکوپ مجله تناسب دارد و دارای حداقل استاندارهای آن مجله نیز هست، آنگاه تصمیم می‌گیرد که مقاله را به هیئت داوران ارسال کند. بنابراین، پیام Send the manuscript for peer review به منزله این است که اولاً مقاله شما دارای حداقل استانداردهای آن مجله می‌باشد و ثانیاً اینکه متناسب با اسکوپ مجله ارسالی نیز هست.

بعد از ارسال مقاله به داور یا داوران، ادیتور مجله احتمالاً به تنهایی یا با همکاری و مشورت هیئت تحریریه مجله، نظرات داوران را بررسی نموده و تصمیم نهایی را برای مقاله ارسال شده اتخاذ می‌کنند. احتمال دارد نظرات داوران با یکدیگر متعارض باشد؛ و یا اینکه نتواند نظر هیئت تحریریه را جلب کند. در نهایت، این ادیتور مجله و هیئت تحریریه است که تصمیم به پذیرش مقاله و یا رد یک مقاله می‌گیرند. پاسخ‌هایی که ادیتور مجله بعد از انجام داوری به مولف یا مولفان مقاله ارسال می‌دارد معمولاً از یک شکل و فرم برخوردارند. در زیر به ذکر تیتر وار هریک از این پاسخها می‌پردازیم. افرادی که علاقمند به مطالعه بیشتر در باب هریک از پاسخ‌های ادیتور مجلات هستند می‌توانند به مطلب فرآیند داوری مقاله و چگونگی تصمیم گیری نهایی ادیتور رجوع کنند.

۱- پذیرش مقاله در حالت فعلی “Accept in its present form”. به این معنی که مقاله بدون اعمال هیچگونه اصلاحاتی مورد قبول مجله می‌باشد.

۲- پذیرش مقاله به شرط اعمال تغییرات اندک “Accept with minor revisions”. به این معنی که مجله تغییرات در سطح کمی را به مقاله مدنظر قرار داده که با انجام آن، چاپ مقاله حتمی است.

۳- پذیرش مقاله به شرط تغییرات گسترده “Accept with major revisions”. به این معنی که مجله تغییرات در سطح وسیعی را به مقاله مدنظر قرار داده و با انجام آن چاپ مقاله حتمی است.

۴- اصلاح و ارسال مجدد مقاله “Revise and resubmit”. به این معنی که مقاله به تغییر کلی احتیاج دارد، به شکلی که بعد از تغییر کلی مجدداً می‌بایست در فرآیند داوری قرار گیرد. گهگاهی، در این نوع تغییر، درصد بسیار بالایی از مقاله تغییر داده می‌شود.

۵- رد مقاله “Reject”. در این شکل، مقاله بدون هیچگونه شرط و پیش‌شرطی ریجکت یا رد می‌شود.

فرآیند تصمیم‌گیری مقاله فرآیندی پیچیده و طولانی است و مولفان معمولاً دیدگاه روشنی نسبت به مراحل آن ندارند. هرچند ژورنالهای مختلف احتمالاً سیستم‌های ارزیابی و بررسی مختلفی داشته باشند و معمولاً در پاسخ به مولفان مقاله از جملات و کلمات متفاوت‌تری استفاده کنند، اما جملات و کلماتی که به عنوان پاسخ ادیتور به مولفان مقاله در بالا ذکر شد معمولاً ادبیاتی رایج در بین مجلات است.

اگر شما در مورد پاسخ‌های ادیتور مجله به مقاله ارسالی‌تان سوال یا مشکلی داشته باشید می‌توانید با ما در میان بگذارید و از مشاوره تخصصی ما بهره‌مند شوید.

نوشته پاسخ های احتمالی ادیتور مجله به مقاله و بررسی انواع آن اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

+ بیشتر بخوانید: تفاوت مدلاین (MEDLINE) پاب‌مد (PubMed) و پابمد سنترال (PMC)

فرآیند داوری مقاله و چگونگی تصمیم گیری نهایی ادیتور

به صورت معمول، بعد از اینکه مقاله به مجله سابمیت می‌گردد، ادیتور مجله مقاله را به صورت مختصر مورد بررسی قرار می‌دهد تا ببیند آیا مقاله ارسال شده کیفیت اولیه لازم را برای ارسال به داوری دارد یا خیر. صرفاً بعد از تایید بررسی اولیه ادیتور است که مقاله برای داوران ارسال می‌گردد. بارها گفته‌ایم که اگر مقاله یکسری اصول اولیه را نداشته باشد، ادیتور مقاله فوراً مقاله را ریجکت می‌کند و اصلاً برای داوران مجله نیز ارسال نمی‌کند. میتوان گفت مهمترین بخش‌هایی که ادیتور مجله در بررسی اولیه مورد توجه قرار می‌دهد چکیده مقاله (نحوه نگارش یک چکیده علمی)  و کاورلتر مقاله (چگونه یک کاولتر خوب بنویسیم) است. بعد از تایید اولیه مقاله به داوران ارسال می‌گردد و در نهایت، هیئت تحریریه (Editorial board) مجله یا مدیر مسئول مجله (Editor) بر اساس گزارش هیئت داوران، تصمیم می‌گیرند که مقاله را یا رد و یا تایید کنند.

بررسی اولیه ادیتور

تقریباً ۳ میلیون مقاله در عرض یک سال به مجلات ارسال می‌گردند. نظر به چنین حجم وسیعی از مقالات، مجلات سعی می‌کنند رویکردی انتخاب کنند تا صرفاً مقالاتی را به فرآیند داوری ارسال نمایند که برخی از اصول اولیه و مهم را داشته باشند. حال سوال اینجاست که این اصول اساسی و اولیه چه چیزهایی هستند؟ معمولاً ادیتورها مقاله ارسال شده را با سه سوال ارزیابی می‌کنند:

۱- آیا مقاله متناسب با اسکوپ و هدف مجله و حیطه‌های مورد علاقه آن هست یا خیر؟

۲- آیا مقاله کمترین میزان مورد قبول برای پذیرش را دارد یا خیر؟ آیا محتوا و نحوه نگارش آن و سبک نوشتاری آن به حد کافی خوب است؟

۳- آیا مقاله دستورالعمل ذکر شده برای مولفان را رعایت نموده است؟ (مانند سبک رفرنس نویسی، مباحث مربوط به ویرایش مقاله و …)

با دقت به سوالات فوق، مشخص می‌گردد که اهمیت نگارش کاورلتر در چه حدی است و چرا باید به مساله فورمت‌بندی و ادیت مقاله توجه خاص داشت. منظور از فورمت‌بندی مقاله نیز همان محل قرارگیری جداول، نمودارها، دوستونه یا تک ستونه بودن مقاله، فونت مقاله، فاصله خطوط و موارد اینچنینی است.

ارسال مقاله به داوران

به محض تایید اولیه توسط ادیتور، مقاله برای داوری ارسال می‌گردد. سه شکل رایج در داوری مقالات همتا وجود دارد که عبارتند از:

۱- داوری یک سو کور: در این نوع داوری همتا اسامی داوران به مولفان گفته نمی‌شود.

۲- داوری دو سو کور: اسامی داوران و مولفان برای یکدیگر پنهان می‌ماند.

۳- داوری دو سو آشکار: اسامی مولفان و داوران به یکدیگر معرفی می‌شوند.

عموماً، ۲ تا ۶ داور برای داوری همتا برگزیده می‌شوند. داوران در حیطه تخصصی که مقاله مربوط به آن است متخصص هستند. مجلات معمولاً گروه متخصصینی از داوران را در حیطه علاقمندی‌ها و اسکوپ مجله گردآوری نموده‌اند.

ادیتورها برحسب محتوای مقاله، در انتخاب مجلات حساسیت به خرج می‌دهند تا بتوانند عدالت را در حق مولفین مقاله رعایت کنند. برای مثال، اگر یک مقاله از نظر فنی در سطح بالایی باشد یا مربوط به چند حیطه مختلف باشد، فرآیند داوری چنین مقالاتی طولانی‌تر می‌گردد تا داوران مختلفی آن را بررسی کنند.

برخی مجلات به نویسندگان خود این گزینه را نیز ارایه می‌دهند که آنها برای داوری مقاله خود، داور معرفی کنند. چنین کاری می‌تواند زمان جستجوی داور را برای ارزیابی مقاله کمتر کند و فرآیند تصمیم‌گیری درباره مجله را کوتاه‌تر کند.

فرآیند داوری زمانی به اتمام می‌رسد که تمامی داوران گزارش خود را به ادیتور مجله ارسال نمایند. ادیتور مجله معمولاً از داوران درخواست می‌کند کار داوری را در مدت زمان ۱ ماه به اتمام برسانند. با این حال، برخی از مجلات مکانیسم‌هایی دارند که بتوانند با استفاده از آنها، زمان فرآیند داوری را کوتاه کنند و یا اینکه زمان تقریبی آن را دقیقتر مشخص کنند.

تصمیم گیری نهایی ادیتور یا هیئت تحریریه برای مقاله

ادیتور مجله یا هیئت تحریریه با عنایت به گزارشات داوران خود درباره یک مقاله، تصمیم نهایی را اتخاذ می‌کنند. معمولاً تصمیمات هیئت تحریریه و ادیتور یکی از موارد زیر خواهد بود:

۱- پذیرش مقاله بدون اعمال هیچگونه تغییر “accept without any changes”: به منزله آن است که مجله مقاله را در همان شکل اولیه خود چاپ خواهد نمود.

۲- پذیرش با اعمال اندک تغییرات “accept with minor revisions”: این تصمیم به آن مفهوم است که مجله مقاله را چاپ خواهد نمود و مولف نیز می‌بایست تغییرات اندک ذکر شده را اعمال نماید.

۳- پذیرش (مشروط ) مقاله به شرط اعمال تغییرات گسترده “accept after major revisions”: در این تصمیم ادیتور مجله به مولفان این پیام را انتقال می‌دهد که کلیت مقاله مورد تایید است اما باید تغییرات گسترده‌ای بر روی مقاله اعمال شود.

۴- تصحیح و ارسال مجدد (رد مشروط مقاله) “revise and resubmit”: در این تصمیم ادیتور به مولفان می‌گوید تا مقاله را به صورت کامل مورد بازبینی قرار دهند و آن را مجدداً ارسال کنند تا یکبار دیگر مقاله در پروسه داوری قرار گیرد.

۵- رد مقاله (رد مستقیم) “reject the paper or outright rejection”: مجله مقاله را حتی در شرایطی که مولف تغییرات گسترده‌ای هم بر روی آن انجام دهد، چاپ نخواهد کرد.

تصمیم شماره ۱ به ندرت اتفاق می‌افتد و معمولاً حجم عظمیی از مقالات همواره با اصلاحاتی مواجه می‌شوند. شماره ۲ معمولاً بهترین نتیجه‌ای است که مولفان به دنبال آن هستند و داشتن اصلاحات مختصر بسیار خوب است.  لازم به توضیح است که اگر از سوی مجله، مورد ۵ را دریافت نمودید بهتر است کلاً مجله دیگری را برای ارسال مقاله خودتان در نظر بگیرد زیرا مجله با این پیام مشخص نموده است که مقاله شما هیچ شانسی برای چاپ در آن مجله ندارد. این پیام می‌تواند دلایل مختلفی مانند عدم تناسب مقاله با اسکوپ مجله یا موارد دیگر داشته باشد. اگر مجله تمایل به چاپ مقاله شما را دارد، مقاله را رد مشروط می‌کند تا شما با داشتن امید چاپ شدن، اصلاحات و تغییرات مدنظر آنها را انجام دهید.

بنابراین، مولفان فقط با دیدن رد مستقیم مقاله می‌بایست مطمئن باشند که دیگر شانسی وجود ندارد. مابقی تصمیماتی که مجله برای شما می‌گیرد نشان می‌دهد که امیدی برای چاپ مقاله وجود دارد و شما می‌بایست تغییرات را انجام دهید.

در نهایت باید بگوییم که داوران مجله اغلب تمایل به پذیرش مقاله دارند تا رد مقاله. حتی می‌توانیم بگوییم که ادیتور مجله یا هیئت تحریریه گاهی مقاله‌ای که از نظر داوران مورد تایید قرار می‌گیرد را نیز رد می‌کنند و دوست دارند از بین مقالات پذیرفته شده در داوری، مقالاتی را که بیشترین ارزش و اعتبار را دارند چاپ کنند. نقش داوران مجله کمک به رشد و پیشرفت مولفان و مقالات آنهاست و در نهایت آنها تصمیمی در خصوص چاپ نهایی مقاله نمی‌گیرند. اما این موضوع را مولفان باید در نظر بگیرند که هیئت تحریریه یک مجله برای جلب خوانندگان بیشتر برای مجله خود، سعی دارند تاپ‌ترین، جالب‌ترین و علمی‌ترین مقالات را از بین مقالات ارسالی برای آنها جهت چاپ نهایی در مجله خود انتخاب کنند. ادیتور مجله و هیئت تحریریه علاوه بر فاکتورهای علمی، به فاکتورهای دیگر مانند جلب حداکثری مخاطبین و موارد دیگر نیز توجه دارند.

نوشته فرآیند داوری مقاله و چگونگی تصمیم گیری نهایی ادیتور اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

این تکنیک ساده نرخ استناد (Citation) به مقاله شما را دو برابر می‌کند

در چه شرایطی مقاله مصداق سرقت علمی محسوب می شود؟

مفهوم خود ارجاعی یا استناد به خود (Self-Citation)

تعریف استناد به خود یا خود ارجاعی را با توجه به انواع آن می‌توان بهتر درک نمود. خود ارجاعی در دو حالت می‌تواند رخ دهد. در حالت اول نویسنده یک اثر علمی مانند مقاله یا کتاب و امثالهم، عمدتاً به آثار علمی خود که قبلاً انجام داده است اشاره می‌کند. به عبارت دیگر، نویسنده اثر علمی در مقاله کنونی خود می‌کوشد تمامی آثار علمی خود را که قبلاً منتشر نموده است به عنوان یکی از رفرنس‌‍‌های خود قلمداد نماید. گاهاً حتی دیده شده است که نویسنده در مقاله کنونی خود به برخی از مقالات یا کتابهای خود در متن مقاله اشاره نموده و آنها را به عنوان رفرنس کار خود ذکر می‌کند. به این کار یکی از اشکال خود ارجاع دهی می‌گویند. خودارجاعی می‌تواند H Index پژوهشگر را بالا ببرد و بدین منظور است که بسیاری از نویسندگان به این کار مبادرت می‌کنند.

در حالت دوم که به خودارجاعی یا استناد به خود در مجلات معروف است، سردبیران مجله به نویسندگان مقالات اعلام می‌دارند که می‌بایست در مقاله خود خود از مقالاتی که سابقاً در مجله آنها چاپ شده است استناد دهی کنند. برای مثال فرض کنید شما مقاله را قصد دارید به مجله cancer ارسال کنید. یکی از شروط سردبیر آن است که شما در مقاله خود به چند مقاله که قبلاً در مجله cancer چاپ شده است رفرنس دهید (بدیهی است که این مقالات به موضوع شما می‌بایست ارتباط داشته باشند). یا اینکه نویسنده خود برای اینکه میزان پذیرش مقاله خود را بالاتر برد، به چند مقاله از مقالات چاپ شده مجله ای که هم اکنون قصد ارسال مقاله به آن را دارد اشاره میکند و آنها را در رفرنس‌ها ذکر می‌کند. یکی از مهمترین دلایل اینگونه استناد آن است که هرچقدر مقالات یک مجله در سایر پژوهش‌ها مورد استناد قرار گیرد باعث خواهد شد که ضریب تاثیر مجله بالاتر رود. ضریب تاثیر یک مجله را با IF یا IMPACT FACTOR نشان می‌دهند.

آیا مفهوم خود ارجاعی یا استناد به خود (Self-Citation) امری غیراخلاقی است؟

استناد به خود نمی‌تواند ماهیتاً غیراخلاقی باشد اما در صورت افراط می‌تواند تبدیل به یک امری غیرقابل قبول و نامناسب و غیراخلاقی باشد. در پاسخ یه این سوال مثالی می‌زنیم. فرض کنید شما در نگارش یک بیان مساله، عمدتاً به پژوهش‌های یک پژوهشگر بیشتر تاکید کرده‌اید. چنین کاری می‌تواند شما را متهم کند که مقالات اندکی خوانده‌اید و یا عمده کارتان را بر اساس چند پژوهش محدود انجام داده‌اید. حال تصور کنید که در نگارش بیان مساله (یا قسمت های دیگر پژوهش) عمدتاً به مقالات خود تاکید کرده باشید! مطمئناً خواننده مقاله این حس را پیدا خواهد کرد که شما در نوشتن مقاله بیشتر کارهای قبلی خود را ملاک قرار داده‌اید در حالیکه هزاران پژوهش در این حوزه و توسط افراد دیگر کار شده است. بنابراین، شما می‌بایست در نگارش یک اثر علمی از منابع مختلف استفاده نمایید و می‌توانید به یک یا دو پژوهش اخیر خود نیز که کاملاً مرتبط نیز هستند اشاره کنید. در این صورت هیچ نقطه منفی در مقاله شما وجود نخواهد داشت.

آیا درصد قابل قبولی برای خود ارجاعی وجود دارد؟

برحسب جستجوی ما برای یافتن درصد مورد قبول، باید بگوییم در این زمینه روال ثابتی وجود ندارد. نویسندگان و سردبیران مجله برای اینکه متهم به خود استنادی نباشند می‌بایست مراقب میزان رفرنس‌دهی‌ها در مقالات باشند. همچنین، نوینسدگان نیز باید برای اینکه از اتهام افراط در استناد به خود دور باشند می‌بایست از رفرنس‌های مختلفی استفاده نمایند و صرفاً به برخی از جدیدترین مقالات مرتبط خود در نگارش مقاله اشاره کنند.

آیا امکان توبیخ مجله به اتهام استناد به خود وجود دارد؟

برخی از مجلات به خاطر افراط در خوداستنادی از برخی پایگاه‌های استنادی مانند ISI یا اسکوپوس به کنار گذاشته شده‌اند. پایگاه‌های علمی دقت و حساسیت بسیار زیادی نسبت به استناد به خود دارد  زیرا این کار غیراخلاقی  باعث ایجاد ابهام در تشخیص مجلات تاثیرگذار واقعی می‌گردد. گاهاً حتی مجله‌ای ISI که دارای ضریب تاثیر بالایی نیز بوده به خاطر اتهام خوداستنادی کلاً از پایگاه تامسون رویترز به کنار گذاشته شده است.

آیا امکان رد مقاله به خاطر وجود مفهوم خود ارجاعی یا استناد به خود (Self-Citation)  وجود دارد؟

گفته شد که نویسندگان مقاله به دو دلیل استناد به خود می‌کنند. اولاً با این کار می‌خواهند به تبلیغ خود بپردازند و آثار خود را معرفی نمایند، ثانیاً در روش دوم، مولف می‌خواهد به استناد به مقالات مجله‌ای که هم اکنون می‌خواهد مقاله خود را به آن ارسال کند، شانس پذیرش مقاله خود را افزایش دهد. در هر دو شکل خوداستنادی، اگر افراطی قابل تشخیص باشد احتمال دارد به رد مقاله بیانجامد و یا اینکه مجله در بخش داوری مقالات، اعلام به تغییر برخی از رفرنس‌ها کند.

نوشته مفهوم خود ارجاعی یا استناد به خود (Self-Citation) اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.

بیشتر بخوانید: نمونه کاورلتر برگرفته از پایگاه تیلور فرانسیس

اولین موردی که ادیتورهای مجله در مقاله ارسالی به آن نگاه می کنند

ادیتورهای مجله سعی می‌کنند به برخی از اصول کلیدی در مجلات ارسالی به انها نگاه کنند تا فرآیند تصمیم گیری در مورد مقاله مزبور را سریعتر کنند و بتوانند مقلات مورد نظر خود را انتخاب نمایند. تقریباً تمامی ادیتورهای مجله اولین موردی که به آن توجه می‌کنند کاورلتر است و این کاور لتر می‌بایست در فایلی جداگانه و در کنار مقاله ارسالی به صورت مشخص به مجله ارسال شده باشد.

کاورلتر باید به صورت خلاصه نه فقط اجزای کلیدی پژوهش را می‌بایست مورد توجه قرار دهد بلکه باید چرایی و چگونگی ارتباط موضوع مقاله خود با موضوع و اسکوپ مجله را به روشنی و به وضوح تبیین کند. یکی از شایع‌ترین دلایل رد یک مقاله آن است که مقاله با اسکوپ مجله در ارتباط نیست. باید اذعان کنیم که ادیتور به محتوای مقاله شما توجهی ندارد و صرفاً با قدرت تبیین شما در کاورلتر سروکار دارد. برای مثال، فرض کنید یک دانشجوی معماری درباره طراحی فضای داخلی ساختمان و تاثیر آن بر روی افسردگی و اضطراب ساکنان پژوهشی انجام داده است و قصد دارد مقاله خود را در یک مجله روانشناسی چاپ کند. حال، با توجه به اینکه اطلاعات تحصیلی مولف یا مولفان در رشته معماری است باید تبیین و توجیه دقیق و شفافی از چرایی ارتباط این مقاله با اسکوپ مجله به ادیتور ارایه گردد که در غیر اینصورت ادیتور به احتمال بسیار زیادی مقاله را ریجکت خواهد نمود. ادیتورها درباره میزان ارتباط مقاله با موضوعیت مجله بسیار حساس هستند و درباره آن هیچگونه انعطاف‌پذیری ندارند.

اگر موضوعیت مقاله با اسکوپ مجله ارتباط روشنی نداشته باشد سعی کنید در مناطق حساس از کلیدواژه‌های مرتبط با اسکوپ مجله استفاده نمایید؛ این مناطق حساس عبارتند از کاورلتر، چکیده و بخش کلیدواژگان. همچنین، در کارولتر سعی کنید به صورت شفاف کاربردهای آتی مقاله‌تان را برای خوانندگان و پژوهش‌های بعدی بنویسید و اینکه چرا فکر می‌کنید برای خوانندگان ژورنال این مقاله جذاب خواهد بود. در داخل کاورلتر باید به ادیتور نشان دهید که شما اصول مربوط به کپی رایت را دیده و مطالعه نموده‌اید.

اگر شما کاورلتر را خوب نوشته باشید ادیتور را مجاب خواهید کرد تا به فایل مربوط به مقاله اصلی شما برود و آن را برای مراحل بعدی انتخاب نماید. در مراحل بعدی، داوری مقاله برحسب کیفیت مقاله از دیدگاه‌‌های مختلف به شما بازخوردهایی را ارایه خواهد داد و این احتمال وجود دارد که مقاله رد شود یا بعد از اصلاحات احتمالی مورد پذیرش قرار گیرد.

لینک‌های مفید دیگر را مطالعه کنید.

پذیرش مقاله در مجلات معتبر ISI و اسکوپوس

چاپ مقاله در مجلات مورد تایید وزارت علوم

نوشته اولین موردی که ادیتورهای مجله در مقاله ارسالی به آن نگاه می کنند اولین بار در موسسه پژوهشی اوج دانش پدیدار شد.